Σχολιάκι 312 (Μετα πάσης ειλικρίνειας…) (26/3/2017) Βορράς-Νότος

Δύση, Ανατολή, Βορράς, Νότος. Τα τέσσερα σημεία τού ορίζοντα τα είχαμε μάθει ήδη από τα μαθητικά μας χρόνια. Από τότε, που για πρώτη φορά έπρεπε να μάθουμε το στοιχειώδες: Να μάθουμε δηλαδή και γεωγραφικά, πως είμαστε πολίτες ενός κόσμου, ο οποίος απεικονίζεται σε έναν παγκόσμιο χάρτη. Ήταν η πρώτη φορά που αρχίσαμε να καταλαβαίνουμε πως η πατρίδα μας και ο λαός της, υπάρχει ανάμεσα σε άλλες πατρίδες και λαούς. Είμαστε ένα από τα αμέτρητα σημεία ενός τεράστιου κόσμου και οφείλουμε να γνωρίζουμε σε ποιο σημείο τού παγκόσμιου χάρτη είμαστε φιλοξενούμενοι, κοινώς: κατοικούμε…
Αυτά έτσι, ως εισαγωγή, για να φτάσω στο σημείο να υποστηρίξω πως ο γεωγραφικός προσδιορισμός δεν περιορίστηκε ποτέ μόνο στα… γεωγραφικά. Με την πάροδο του χρόνου και με την πορεία τής ιστορίας, φτάσαμε σήμερα στο σημείο ο έλεγχος τής παγκόσμιας Οικονομίας να καθορίζει πολιτεύματα, κουλτούρα, σύνορα, θρησκεύματα, ιδεολογίες, πολιτισμούς, πλουτοπαραγωγικές εκμεταλλεύσεις και ο τετραπλός ορίζοντας να ορίζεται κυρίως με οικονομικούς όρους κι όχι από πολιτικές και πολιτιστικές οντότητες.
Η πλούσια και αντιφατική Δύση, η φτωχιά και θεοκρατούμενη Ανατολή, ο πλούσιος και παγερός σε συναισθήματα Βορράς, ο εξαθλιωμένος κι απερίσκεπτος Νότος. Οι προσδιορισμοί αυτοί μπορεί να έχουν στοιχεία ρεαλισμού, αλλά τα στερεότυπα δεν βοήθησαν ποτέ, όπως ξέρετε, την συνεννόηση μεταξύ των ανθρώπων.
Κάθε χώρα έχει τα τέσσερα σημεία της και παρατηρείται συνήθως πως ο Βορράς και ο Νότος έχουν τοποθετηθεί στο κοινό υποσυνείδητο ως οικονομική και πολιτισμική διαφορά. Ο… πολιτισμένος Βορράς, ο… απολίτιστος Νότος!
Αφορμή, για το σκεπτικό μου, μού έδωσε Ολλανδός Πρόεδρος τού Γιούρογκρουπ Γερούν Ντάισεμπλουμ, ο οποίος με τη δήλωσή του, αφύπνισε για μια ακόμη φορά τις συνειδήσεις τών «Νοτίων»! Ας θυμηθούμε τι είπε:
«Κατά τη διάρκεια της ευρωκρίσης, οι βόρειες χώρες τού ευρώ επέδειξαν αλληλεγγύη στις χώρες τής κρίσης. Ως Σοσιαλδημοκράτης θεωρώ την αλληλεγγύη ιδιαίτερα σημαντική. Ωστόσο όποιος την αξιώνει, έχει και υποχρεώσεις. Δεν μπορώ να ξοδεύω όλα μου τα λεφτά, για ποτά και για γυναίκες και στη συνέχεια να ζητάω την υποστήριξή σας. Αυτή η αρχή ισχύει σε προσωπικό, τοπικό, εθνικό αλλά και σε ευρωπαϊκό επίπεδο».

Αφελής, επιπόλαιος και στερεοτυπικός ο Πρόεδρος! Εάν θεωρεί πως το «κακό» με τις… Νότιες χώρες είναι «τα λεφτά για ποτά και για γυναίκες» που ξοδεύουν, θα έλεγα πως αυτό δεν είναι εξ’ ανάγκης… αρνητικό. Και μάλιστα, θα συνιστούσα στον Πρόεδρο να δοκιμάσει, ο… ενάρετος αυτός και εγκρατής άνθρωπος, μια τζούρα παρόμοιας εμπειρίας ακολασίας… Πέρα απ’ τα καλαμπούρια και τους ειρωνικούς υπαινιγμούς, ο εν λόγω Πρόεδρος είναι έξω από κάθε λογική και τούτο μάς θύμωσε. Επιπλέον μάς προσβάλλει αφού μας παρουσιάζει ως εξαχρειωμένους, υποταγμένους στο σεξ, μπεκρήδες, άμυαλους, επιπόλαιους, γενικώς… Νότιους.
Θυμάμαι αντίστοιχα στην Ιταλία, τον ανταγωνισμό μεταξύ τού ανεπτυγμένου οικονομικά Βορρά και του ταλαιπωρημένου Νότου, που έφτανε και σε ρατσιστικά επίπεδα. Πολλοί, από τους σνομπ Βορειοϊταλούς, θεωρούσαν τους κατοίκους τού ιταλικού Νότου «κατώτερους», «χωριάτες», «άξεστους» και τους απέδιδαν το απαξιωτικό επίθετο: «cafoni». Γνωρίζω πως το ίδιο συμβαίνει και σε άλλες χώρες όπου οι κάτοικοι του Βορρά (υπό την προϋπόθεση της προηγμένης οικονομίας) έχουν σχηματίσει αρνητική αντίληψη για εκείνους του Νότου… Ένας ιδιότυπος ρατσισμός που υποβόσκει από παλιά, με μεγάλη επιρροή στις σχέσεις, ακόμα και στην κοινωνική εξέλιξη και στην κουλτούρα.

Το φραστικό ατόπημα του Προέδρου, αποδεικνύει πως δεν μπορεί να κατανοήσει αυτό που λείπει από τους Βόρειους λαούς… Τον διαφορετικό τρόπο έκφρασης, σε όλα τα επίπεδα, μεταξύ των λαών. Θεωρεί πως «Ενωμένη Ευρώπη» (ΕΕ) σημαίνει κράτη με ενιαίες συνήθειες, ήθη, έθιμα, παραδόσεις. Μα, γίνεται Πρόεδρε; Πώς είναι δυνατό ένας Πρόεδρος ενός τόσο καθοριστικού, ισχυρού και τεράστιου ευρωπαϊκού θεσμού (που γιορτάζει και τα 60 χρόνια ίδρυσής του) να συμπεριφέρεται έτσι άστοχα (δίχως στοχασμό), δίχως γνώση και, εν τέλει, δίχως αιδώ; Μαθαίνω πως υπάρχουν έντονες διαμαρτυρίες και προτροπές να παραιτηθεί για τέτοιες προσβλητικές κουβέντες. Στα καθ’ ημάς τώρα, όχι πως δεν φαγώθηκε χρήμα. Ξοδεύτηκε άσκοπα και ντροπιαστικά, με κάθε λογής λαμόγια και κάτω απ’ το τραπέζι και βασίλεψε η κουτοπονηριά επί χρόνια, με κόμματα και πολιτική ζωή που έφερε στο χείλος του γκρεμού ολόκληρο το ελληνικό έθνος. Ας μην λέμε πάλι τα ίδια… Γι’ αυτό και ο Πρόεδρος ασχολείται μαζί μας, μπας και βρει μια λύση, μαζί με τους άλλους. Εάν λοιπόν αυτός ο, εκ βαθέων… σοσιαλιστής, πολιτικός θεωρεί πως τα λεφτά δεν φαγώθηκαν από εξοπλιστικά προγράμματα, από παγκόσμιες εμπορικές συναλλαγές, από «υποχρεωτικές» μίζες, από ελληνικά και αλλοδαπά τρωκτικά, από τραπεζικές απαιτήσεις και τυφλά δάνεια, αλλά «από ποτά και γυναίκες», τότε είναι βαθιά νυχτωμένος…

Πάντως, παρόλο που οι δηλώσεις του μάς εκνεύρισαν, ως… Νότιοι που είμαστε, έχω την αίσθηση πως δεν θα γίνουμε ποτέ… τού Βορρά. Θα παραμείνουμε τής άποψης πως, αν οι λαοί δεν κρατήσουν τα χαρακτηριστικά τους, ΕΕ δεν γίνεται. Εάν το «παιχνίδι» τού διαχωρισμού Βορρά-Νότου δεν σταματήσει, εάν δεν υπάρξει αληθινό και σε κάθε επίπεδο κλίμα συνεργασίας, συμφιλίωσης, συναίνεσης και βαθύτερης κατανόησης, ΕΕ δεν γίνεται.
Ο Γερούν ατύχησε. Εμείς «οι Νότιοι» τής ΕΕ, αγωνιούμε, παλεύουμε, δρούμε, δημιουργούμε και σκεφτόμαστε κρατώντας τον χαρακτήρα και τον τρόπο ζωής που καθορίζεται από το δικό μας γεωγραφικό Νότιο τοπίο…

Νότης Μαυρουδής

Posted in Από 4/2010 και μετά | Σχολιάστε

Σχολιάκι 311 (Μετα πάσης ειλικρίνειας…) (20/3/2017) Παλαιοί συμμαθητές…

Πάντα υπάρχει ένας άνθρωπος με τάσεις… αυτοδιάθεσης. Στις παρέες, στις μικρές κοινότητες, στις κλειστές ομάδες. Πάντα θα υπάρχει κάποιος που θα σπρώχνει το κάρο και θα ακολουθούν οι υπόλοιποι… Για παράδειγμα, θα γνωρίζετε όλοι κάποιον από το παρελθόν ο οποίος αναλαμβάνει την πρωτοβουλία να καλέσει τους παλαιούς συμμαθητές τού σχολείου για μια συνάντηση σε κάποιο ταβερνάκι. Ο «ήρωας» μπαίνει στον κόπο να ψάξει για να βρει τα τηλέφωνα ή τα mails των υπολοίπων, ώστε να τους συγκεντρώσει μετά από 50, 60 χρόνια, πάντως πάνω από μισό αιώνα (φοβερό!;) διακοπής σχέσεων.
Έχω βρεθεί μερικές φορές με τέτοιο (παμ)παλαιό ανθρώπινο περιβάλλον που φανερώνει το αυταπόδεικτο: το πέρασμα του χρόνου από πάνω μας, που σημαίνει πως το σώμα, η ενέργεια, οι σκέψεις, οι αντοχές, βαραίνουν και-ενδεχομένως-εξαντλούνται, ανάλογα με τον τρόπο ζωής τού καθ’ ενός από μας.
Ωστόσο, τόσο το θέμα, όσο και το θέαμα, έχει πλάκα ομολογουμένως… Μαζευόμαστε εκεί και προσπαθεί ο ένας να αναγνωρίσει τον άλλον! «θυμάσαι ρε που καθόμασταν στο ίδιο θρανίο όταν πηγαίναμε στο 6ο δημοτικό τής Καλλιθέας;» Το ερώτημα είναι… τρελό! Είναι δύσκολο να θυμηθείς και να αναγνωρίσεις, αφού όλοι, μα όλοι εκεί, είμαστε διαφορετικοί άνθρωποι από τότε, με διαφορετικές εμπειρίες, με διαφορετικούς δρόμους, άλλες σκέψεις, με οικογένειες, παιδιά, εγγόνια, με την διαφορετική ζωή που ο καθένας έχει χαράξει, παρ’ όλα αυτά, θυμόμαστε κάποιους δασκάλους, καθηγητές, όταν διέθεταν κάποια ιδαιτερότητα. Έκαστος εξ ημών θα έχει να διηγηθεί ένα περιστατικό, μια ιστορία, ένα προσωπικό οδοιπορικό και θα προσπαθήσει να ανασύρει, από το βάθος τού χρόνου, κάποια γεγονότα που ίσως μας κάνουν να συναντηθούμε. Ύστερα, μετά το πρώτο κρασί, αρχίζει η διαδικασία… χαπακώματος. Τουτέστιν, η ώρα για το χάπι. Χάπι για το στομάχι, την πίεση, την γαστρίτιδα, την καρδιά, το σάκχαρο, το ηρεμιστικό κλπ, όλα όσα χρειάζονται οι φαρμακοβιομηχανίες για να στηριχθούν οικονομικά… Εμείς λοιπόν, οι καλύτεροι «πελάτες» αυτής τής βιομηχανίας, συναντιόμαστε για να επιχειρήσουμε την αναγνώριση μεταξύ μας, τις περισσότερες φορές προς μάτην…

Ομολογώ πως τέτοιες συναντήσεις περιέχουν και συγκίνηση! Γενιές μεγαλωμένες, που ανήκουν στον λεγόμενο «Τρίτο κύκλο ηλικίας», που έχουν φορτώσει την προσωπική βαλίτσα με μνήμες, βιώματα, εμπειρίες, ο καθένας με τις «δικές του». Ο καθένας μας είναι πρόθυμος να συναντηθεί, όχι αναγκαστικά με «παλαιούς φίλους» αλλά με το ίδιο το παρελθόν που όμως δεν επιθυμεί να ξεχάσει. Αντιθέτως, κατά πάσα περίπτωση, είναι εκείνος ο παλαιότερος χρόνος που τον εξέθρεψε, τον γαλούχησε, τον στήριξε! Υπολογίζω πως δεν βρισκόμαστε εκεί για τα πρόσωπα ή για τα κοψίδια που θα ντερλικώσουμε αλλά για τον περασμένο χρόνο, όσο και αν μας πονάει όταν ανιχνεύουμε το πέρασμά του στον πρωινό μας καθρέφτη…
Ναι, οι συναντήσεις αυτές των παλαιών συμμαθητών, φαίνεται πως θα συνεχίζουν να πραγματοποιούνται και να αρέσουν σε όλες τις γενιές. Ο παλαιότερος κόσμος τής παιδικής μας ηλικίας, εκείνος δηλαδή που δεν βλέπουμε επί πολλά χρόνια, ζει παράλληλα και όλοι μαζί διανύουμε το ίδιο χρονικό διάστημα που μας καθορίζει και μας επιβάλλει τις συνθήκες του. Εκεί μέσα ζούμε όλοι και ψάχνουμε να βρούμε, μέσα από την μνήμη, το κοινό μας σημείο…
Από τις γενιές μας, κάποιοι έφυγαν γρηγορότερα από αρρώστιες ή ατυχίες. Οι τυχεροί εύχονται πάντα υγεία, αφού όλοι ανεξαιρέτως έχουμε ανακαλύψει πως «η υγεία είναι το παν» και «την υγειά μας να έχουμε», φράσεις που δεν μας απασχολούσαν στη νεότητα…

Οι συναντήσεις των παλαιών συμμαθητών, εν τέλει, περιέχουν εκτός από τον νόστο, τρυφερότητα και αλληλεγγύη! Περιέχει μια κρυφή συμπάθεια, μια συντροφικότητα (με την καλά έννοια), έστω και αν το πιθανότερο είναι πως δεν θα τον ξαναδείς… Μα, δεν αγαπάμε μόνο τούς εν ζωή. Κάτι τέτοιο θα ήταν άκρως μοναχικό και νοσηρό! Αγαπάμε και εκείνους που δεν γνωρίσαμε ποτέ (παππούδες, γιαγιάδες, τους «δικούς μας» Vivaldi, Bach, Scarlatti, Beethoven, Tchaikovsky, τον Guevara, Berlinguer, John Lennon, Dylan πολλούς, πάρα πολλούς ποιητές, συγγραφείς, ζωγράφους, μαέστρους, συνθέτες, ηθοποιούς, σκιτσογράφους, σκηνοθέτες) ων ουκ έστιν αριθμός. Αγαπάμε και κλείνουμε στην καρδιά μας ό,τι μας γοητεύει, μας συναρπάζει, νοιώθουμε «δικό μας» και μας έχει στηρίξει πνευματικά στο μεγάλωμά μας. Ό,τι ερωτευτήκαμε! Δεν μεγαλώνουμε κατά μόνας. Απλώς έχουμε την ευθύνη να είμαστε οι κυρίαρχοι των επιλογών μας! Λίγο είναι αυτό; Προ πολλού κατέχουμε το δικαίωμα να πούμε το:
«κι έρχεται η στιγμή για ν’ αποφασίσεις
με ποιους θα πας και ποιους θ’ αφήσεις.»
Αυτή η Σαββοπουλική φράση, είναι που μας κάνει ενεργούς ανθρώπους και πολίτες ή το αντίθετο.
Οι… στιγμές των μαζώξεων μεταξύ παλαιών συμμαθητών στα ταβερνάκια, αυτό ακριβώς δείχνει. Τόπο… προσωπικής δοκιμασίας. Εκεί είναι οι μνήμες αλλά και μια, κατά κάποιον τρόπο, εικόνα παλαίμαχων ανθρώπων που επιμένουν-και καλά κάνουν-να συναντώνται με τον αέναο και αμείλικτο, σε ό,τι αφορά το σώμα και την ψυχή τους, σμιλευτή χρόνο…

Νότης Μαυρουδής

Posted in Από 4/2010 και μετά | Σχολιάστε

Σχολιάκι 310 (Μετα πάσης ειλικρίνειας…) (16/3/2017) Η μάνα Μάγδα

Την είχα προσέξει μετά από εκείνη την αποφράδα ημέρα τής 17/9/2013, όταν δολοφόνησαν τον γιο της. Υπερασπιζόταν, μαζί με τον πατέρα Φύσσα, με αξιοπρέπεια, δύναμη και υπερηφάνεια την τιμή τού γιου, Παύλου. Έγινε η πιο σύγχρονη τραγωδία, με όλα τα στοιχεία που εμπεριέχονται σε μια αρχαιοελληνική παράσταση, μόνο που αυτή τη φορά, τα πάντα γίνονται δυστυχώς σε πραγματικό χρόνο και με υπαρκτούς ανθρώπους!
Η στυγερή και μακάβρια δολοφονία έχει γνωστό, εξ’ ομολογίας, δράστη, έχει συγκεκριμένη συμμορία-Οργάνωση αλητών-ναζιστών-χρυσαυγιτών, με τον Πρόεδρό τους να ομολογεί και να αναλαμβάνει, φόρα παρτίδα, την πολιτική ευθύνη τού συγκεκριμένου εγκλήματος… Παρ’ όλα αυτά, η περιβόητη δίκη διαρκεί ακόμα, ντροπιάζοντας την δικαστική εξουσία, που δεν καταφέρνει, τριάμισι χρόνια τώρα, να ολοκληρώσει την διαδικασία, να τιμωρήσει τον δολοφόνο Γιώργο Ρουπακιά και τους άλλους τραμπούκους τής μαύρης οργάνωσης που τραυμάτισε Έλληνες και αλλοδαπούς πολίτες… Μια δίκη που πολλές φορές αγγίζει τα όρια της παρωδίας και της οποίας η καθυστέρηση δεν τιμά τη δικαστική εξουσία, τη δικαιοσύνη και το υπουργείο που την εκπροσωπεί.
Ωστόσο, η μάνα Μάγδα στέκεται πάντα εκεί, βράχος, ξαναζώντας, κάθε φορά, το απόλυτο δράμα τού χαμού τού παιδιού της, με τους δολοφόνους μπροστά της, γύρω της, πίσω της, να την χλευάζουν, να την ειρωνεύονται, να την απειλούν, να κωλυσιεργούν τη διαδικασία, με την ανοχή τής αστυνομίας που, ως φαίνεται, έχει εντολές να ανέχεται κατά περίπτωση, διαδικαστικές παραβιάσεις, υπερβάσεις συμπεριφορών και παραβίαση κανόνων… Ίσως οι ώρες τής δίκης τής ναζιστικής εγκληματικής οργάνωσης και τού δολοφόνου τού Παύλου Φύσα, να λειτουργούν σαν την… παιδική χαρά των χρυσαυγιτών ή για να πίνουν το φραπεδάκι τους σε στιλ καφενείου. Το σίγουρο είναι πως στην δικαστική αίθουσα είναι παρόν το έγκλημα, ενώ απουσιάζει η τιμωρία και το δίκαιο. Είναι από τις περιπτώσεις που αισθάνεσαι ότι νιώθουν μια σιγουριά πως, όσο και να προσβάλουν τον νεκρό και τη μάνα του, ουδείς θα τους πειράξει, θαρρείς και χαίρουν «ιδιαίτερης» προστασίας. Ελληνικό τοπίο…
Η μάνα Μάγδα όμως στέκεται εκεί! Αγέρωχη, αυστηρή, με σοβαρότητα, βλέπει, ακούει, παρατηρεί, αντιλαμβάνεται τα πάντα. Καίγεται η ψυχή της από τους συνεργούς τού δολοφόνου τού παιδιού της, τους άθλιους υπάνθρωπους μιας συνομοταξίας αλητών, οι οποίοι περιμένουν να πραγματοποιήσουν βίαιη επίθεση κατά τής δημοκρατίας και των κανόνων της, μόλις τους δοθεί η ευκαιρία τού… τελικού σχεδιασμού, από τον αρχιφασίστα αρχηγό.

Μέσα σε αυτό το δύσοσμο περιβάλλον η μάνα Μάγδα είναι εκεί, στο δικό της μετερίζι, όπως όλες οι μανάδες του κόσμου. Σε αυτές τις μοναχικές της στιγμές, η μάνα Μάγδα εκπροσωπεί και τη δική μου μάνα, τη δική σου, τη μάνα όλων! Μια χαροκαμένη ψυχή που έμελλε να δει μαχαιρωμένο το γιο της εν καιρώ ειρήνης, επειδή είχε ιδέες που δεν ταίριαζαν με το φασισταριό τής περιοχής! Τι χειρότερο υπάρχει από τη μάνα που χάνει το παλληκάρι της; Οι τέχνες, η ποίηση, το τραγούδι, κατέγραψαν αυτά τα ανείπωτα δράματα επανειλημμένως. Στα τραγούδια τής Παράδοσης, στο Ρεμπέτικο, στο λαϊκό τραγούδι, δεν σταμάτησε ποτέ να καταγράφεται ο πόνος κι ο καημός τής μάνας. Δεν λέω κάτι καινούργιο. Ο «Επιτάφιος» και «Το τραγούδι του νεκρού αδελφού» του Μίκη, ο «Ματωμένος γάμος» των Λόρκα Μάνου-Γκάτσου και άλλα πολλά, είναι ενδεικτικά και έχουν χαραχθεί με ανεξίτηλα γράμματα στην μετεμφυλιακή μας κουλτούρα. Η υπόθεση Παύλου Φύσσα είναι αρχαίο δράμα, σάς λέω, που διαδραματίζεται στην εποχή μας! Ελληνικό τοπίο…
Η μάνα Μάγδα αυτό το δράμα εκπροσωπεί και η μορφή της έχει εισχωρήσει εντός μου ολοκληρωτικά, δίχως να μπορώ να την αποβάλλω. Και γιατί όχι; Βρίσκεται εντός μου ως συμπαντικό και αρχετυπικό σύμβολο! Όπως έχω κλείσει και άλλες μανάδες, απ’ όλο τον κόσμο. Τις βλέπουμε καθημερινά στα προσφυγικά και μεταναστευτικά ρεύματα. Τα πιο εύκολα θύματα (μαζί με τα παιδιά και τους γέροντες) των πολέμων και των «παράπλευρων απωλειών», να τρέχουν με τα μωρά στην αγκαλιά, να βρουν ένα κομμάτι ψωμί για να σώσουν τη ζωή που κρατάνε στα χέρια τους. Δεν θέλω, επ’ ουδενί λόγω, να αποχωριστώ τέτοια σύμβολα, γιατί είναι αυτά που με κρατάνε στη ζωή, μου διδάσκουν πνεύμα και ήθος, ενώ διατηρούν και τις ιστορικές μου μνήμες…
Η μαυροφορεμένη μάνα Μάγδα, εκπέμπει όλα αυτά με την παρουσία της, αρκεί να την παρατηρήσει κανείς. Κατά κάποιον τρόπο εκπροσωπεί όλους όσοι νιώθουμε ντροπή για την κτηνωδία που βλέπουμε να… θριαμβεύει μέσα στο κολαστήριο της δικαστικής αίθουσας. Επιθυμία μας και αίτημα, προς την πολιτεία, να υπάρξει επιτέλους απ’ την πλευρά της, προστασία τής μάνας, των άλλων θυμάτων και των μαρτύρων. Πέρα από την αστυνομική δύναμη, η πολιτική και δικαστική εξουσία θα βοηθούσε τα μάλα, εάν φρόντιζε να προχωρήσει απρόσκοπτα η διαδικασία, ώστε, τα ανθρωποειδή ναζιστάκια και οι συμμορίες τους, να μην τολμούν να ρωτάνε τη μάνα Μάγδα:
«Πού είναι ο Παύλος σου τώρα;» και να μένουν ατιμώρητοι.
Ντροπή!!!

Νότης Μαυρουδής

 

Posted in Από 4/2010 και μετά | 2 Σχόλια

Σχολιάκι 309 (Μετα πάσης ειλικρίνειας…) (12/3/2017) Barça

Η Μπαρτσελόνα είναι φανταστική! Πανέμορφη πόλη της Ισπανίας, αλλά oι κάτοικοί της, σχετικά με αυτό, σε διορθώνουν: «Όχι, σου λένε, δεν είναι πόλη τής της Ισπανίας αλλά πρωτεύουσα της Καταλονίας!». Εκεί αρχίζουν άλλες συζητήσεις με καθαρά πολιτικό περιεχόμενο, αφού οι Καταλανοί διεκδικούν όλο και πιο έντονα την ανεξαρτησία τους…
Πάντως, όσοι την επισκέπτονται επιστρέφουν ενθουσιασμένοι. Είχα πάει παλαιότερα (1968) για να διορθώσω την κιθάρα μου μάρκας fletta κατασκευασμένης στην Μπαρτσελόνα. Δεν χόρταινα να περπατάω και να θαυμάζω… Έχει ιστορία, παραδόσεις, μεταναστευτικές μίξεις, ισχυρό και σύγχρονο πολιτισμό, με αμέτρητες καλλιτεχνικές καθημερινές δράσεις. Μουσεία, ιστορικοί χώροι, πινακοθήκες και πολλά αξιοθέατα, μεταξύ των οποίων (αυτή την εποχή) και το στάδιο Καμπ Νου όπου εδρεύει η περίφημη Μπάρτσα!
Δεν αστειεύομαι. Το πιο επίκαιρο αξιοθέατο, που ελκύει την προσοχή εκατομμυρίων κόσμου, είναι το γήπεδο Καμπ Νου, δημοφιλέστερο, ακόμα κι από το Μουσείο Πικάσσο, το άγαλμα, ύψους 76 μέτρων, του Χριστόφορου Κολόμβου, πλήθος καθεδρικών ναών, πλατειών, παλαιών και νέων κτηρίων και ζωηρότατης  νυχτερινής ζωής!
Μην απορείτε και μην ξαφνιαστείτε αν δείτε να στήνουν κάποια στιγμή, όπως έχει γίνει ήδη στην Αργεντινή, άγαλμα του αργεντινού Μέσσι, που θεωρείται ο σημαντικότερος παίχτης στον κόσμο και ανήκει στην Μπάρτσα! Έτσι είναι η ζωή σήμερα. Δοξάζονται και οι σύγχρονοι… ήρωες του θεάματος και δεν χρειάζεται να είσαι μεγάλος συγγραφέας ή ποιητής, για να σε κάνουν άγαλμα.  Για παράδειγμα, στο Μπουένος Άιρες, στην Αργεντινή, στο κοιμητήρι La Chacarita, δεσπόζει το άγαλμα του μεγάλου ερωτικού τραγουδιστή και συνθέτη, ψυχή τού Tango, Κάρλος Γκαρντέλ (1890-1935). Η παγκόσμια δημοφιλία τής Μπαρτσελόνα οφείλει πολλά και στην ποδοσφαιρική ομάδα τής Barça, αφού είναι ένα τεράστιο παγκόσμιο τουριστικό οικονομικό προϊόν, ανεκτίμητης αξίας και ο Μέσι παίζει κεντρικό ρόλο…

Δεν κάνω κριτική στο γεγονός. Αντιθέτως το επικροτώ. Ζούμε σε έναν σύγχρονο κόσμο που έχει ακόμα τις δυνάμεις και τα αποθέματα να παράγει σημαντικούς ανθρώπους των Τεχνών. Ναι, γνωρίζω πως οι Τέχνες ανήκουν στις πνευματικές-διανοητικές ικανότητες και κατακτήσεις, αλλά, αναγνώστη μου, πού να εντάξουμε έναν ποδοσφαιριστή όπως τους Μαραντόνα, Ζιντάν, Μέσι, Ρονάλντο, Νεϊμάρ, κλπ; Διαβάζω αναλύσεις σοβαρών επιστημόνων, οι οποίοι παρακολουθούν τη λειτουργία τού εγκεφάλου, την ώρα του παιχνιδιού. Όλες οι μύριες σκέψεις στρατηγικής, υπολογισμού, εξελίξεις των φάσεων, αντανακλαστικά εν λειτουργία, με πόση δύναμη στέλνεις τη μπάλα, με ποιο σημείο του ποδιού θα πρέπει να χτυπηθεί, παντός είδους υπολογισμοί, θαρρείς και είναι θέμα γεωμετρίας, τη θέση τού κάθε παίκτη, τις κινήσεις και τις περιστροφές που θα πρέπει να κάνει, για να τηρηθεί η επιθετική και η αμυντική τακτική-στρατηγική. Δεν είμαι ειδικός αναλυτής και ίσως αυθαιρετώ… Το μυαλό μου όμως πάει σε τεχνίτες τής μπάλας, με υψηλό δείκτη δημιουργικής φαντασίας, άσχετα αν αυτό έχει να κάνει με την ποδοσφαιρική διάσταση. Δεν αντιλαμβάνομαι ποια είναι τα στοιχεία που διαφοροποιούν έναν πνευματικό δημιουργό από κάποιον ευφάνταστο και ικανό ποδοσφαιριστή υψηλών προδιαγραφών… Ένα τέτοιου επιπέδου ποδόσφαιρο το τοποθετώ στη συνείδησή μου ως υψηλή Τέχνη, σε επίπεδο υψίστης ευφυούς δημιουργίας. Και, συγχωρείστε μου την επιμονή να υποστηρίζω πως, μια τόσο υψηλού επιπέδου Τέχνη, όπως των προαναφερθέντων ποδοσφαιριστών, δεν θα είχα αντίρρηση να συμπεριλαμβάνονται ακόμα και στα παγκόσμια… Όσκαρ ή Νόμπελ!

Δεν επιθυμώ να δημιουργήσω «θέμα» με ρηξικέλευθες απόψεις, μόνο και μόνο για να προκαλέσω συζητήσεις. Νιώθω πως στη σημερινή εποχή, ο εγκέφαλος ενός Μέσι, σε επίπεδο δημιουργικότητας, δεν υπολείπεται άλλων βραβευμένων με Όσκαρ και Νόμπελ. Μόνο που η ανθρωπότητα έχει συνδέσει αυτά τα ξεχωριστά βραβεία σε… πνευματικούς ανθρώπους, δίχως να υπολογίσει πως η τέχνη του ποδοσφαίρου θα έφτανε σε υπέρτατο σημείο τελειότητας…

Ποτέ δεν είν’ αργά για επανατοποθετήσεις σε όλα όσα έχουν θεσμοθετηθεί. Το παιχνίδι και η απρόσμενη ανατροπή των δεδομένων από την Barça, στον αγώνα με την Παρί Σαν Ζερμέν (6-1 στις 8/3/2017), προκάλεσε ολόκληρο τον κόσμο να κατανοήσει πως, αυτή η ημερομηνία, δοξάζει (όχι άδικα) την Τέχνη τού ποδοσφαίρου. Δεν επιτρέπεται να μην σταθούμε σε ένα τέτοιο ποδόσφαιρο. Θα εθελοτυφλούμε αν παραμείνουμε εγκλωβισμένοι στο δόγμα πως άλλο θέμα είναι οι Τέχνες και άλλο οι ποδοσφαιρικές. Δεν μάς επιτρέπεται να διαχωρίσουμε τον κόσμο των Τεχνών από εκείνον του ποδοσφαίρου. Είναι ο ίδιος κόσμος που διψάει και συγχρόνως παράγει υψηλό επίπεδο δημιουργίας…

Νότης Μαυρουδής

Posted in Από 4/2010 και μετά | Σχολιάστε

Σχολιάκι 308 (Μετα πάσης ειλικρίνειας…) (8/3/2017) «Με αρετή και τόλμη»

Πώς να εξηγήσουμε το κλίμα μιλιταρισμού που υποβόσκει το τελευταίο διάστημα στη δημόσια σφαίρα και επαναφέρει στην επικαιρότητα τα καπρίτσια και τις φαεινές ιδέες τού «ψεκασμένου» υπουργού Πάνου. Όπως έχει αποδειχτεί «παίζει», όπως και όποτε του γουστάρει, με την ιδιότητα τού υπουργού Αμύνης, με τις στρατιωτικές στολές και με τις ηρωϊκές μεγαλοστομίες… Η νέα εμφάνιση Καμμένου στη ζωή μας έχει να κάνει με τη νεκρανάσταση και επιστροφή τηλεοπτικής εκπομπής, την οποία, παραφράζοντας τον στίχο τού Ανδρέα Κάλβου «θέλει αρετή και τόλμη η ελευθερία», την τιτλοφόρησαν «Με αρετή και τόλμη» και ασχολείτο, έως το μαύρο τού 2013, με τις ένοπλες δυνάμεις… Με την επαναλειτουργία τής ΕΡΤ ελπίσαμε ότι γλυτώσαμε. Αμ δε !!! Η ΕΡΤ, βλέπετε, είναι το καταλληλότερο τηλεοπτικό κανάλι, αφού μεταδίδεται παντού όπου υπάρχουν Έλληνες.
Ο υπουργός άμυνας, πρωταγωνιστεί σε πολλά φαιδρά θεάματα της… αρμοδιότητάς του. Δεν διστάζει να φορέσει στολή παραλλαγής, πότε του πεζικού, πότε της αεροπορίας, πότε του ναυτικού, με το ύφος Αρχηγού-Ηγέτη-Προστάτη, με μαύρο γυαλί απόμακρου μπάτσου και πάντα μπροστάρη στην πομπή τού επιτελείου του, με ύφος 100 Καρδιναλίων. Να διατηρεί την ακατάσχετη διάθεση για φαιδρές δηλώσεις, λες και είναι αρχηγός Έθνους, θρησκόληπτος εισηγητής δοξολογιών και λιτανειών σε συνεργασία με το Ιερατείο, καθώς και πύρινοι λόγοι σε παρελάσεις, στο βήμα τής Βουλής, σε ρόλο απόλυτου εξουσιαστή των Ενόπλων Δυνάμεων Ελλάδος, της Ορθοδοξίας, της Πατρίδος, του ηρωικού «αήττητου» λαού με τις αμέτρητες σελίδες τής ένδοξης ιστορίας του…
Όλα αυτά και άλλα πολλά, μόνο και μόνο για να περιγράψω το ύφος τού πάντα ακροδεξιού, που ενίοτε παίζει και το ρόλο τού υπουργού Εξωτερικών, του θρησκεύματος και του τιμωρού προς πάσα κατεύθυνση.

Η νέα πρόταση, η οποία εξετελέσθη άμεσα από την κυβερνητική εξουσία, ήταν η επαναφορά τής τηλεοπτικής εκπομπής «Με αρετή και τόλμη», σε νέα μεταμοντέρνα εκδοχή, η οποία θα προσαρμοστεί φαντάζομαι στα καθ’ ημάς, στα επίκαιρα γεγονότα, απέναντι στις απειλές εξ ανατολών, για το υψηλό φρόνημα του στρατιώτη, την πίστη προς την ορθοδοξία, την ευλογία, αυτοπροσώπως, Του Θεανθρώπου προς το ελληνικό περιούσιο Έθνος, την οικογένεια, την Πατρίδα…
Ας μην ερωτηθούμε τι μας θυμίζουν όλα ετούτα… Τι σηματοδοτούν. Τι συμβολίζουν. Ποιες μνήμες ανασύρουν. Ποιες εποχές προβάλλουν. Ποιο πνεύμα ανακινούν. Ένα θλιβερό flashback ανασύρεται από το παρελθόν, μόνο και μόνο για να «παίξει» ο επικεφαλής όλων, Πάνος. Εν αγνοία του Πρωθυπουργού; Όχι βέβαια! Αντιθέτως. Ο Πρωθυπουργός γνωρίζει από πριν τις κινήσεις αυτές, διότι, όπως αποδεικνύεται, έχει δώσει παιχνιδάκια για να «ασχολείται» ο… τοις πάσι αρχηγός, ώστε να μην πλήττει…
Η εκπομπή «Με αρετή και τόλμη» στους δέκτες σας. Ώστε να μη λυγίσει το πατριωτικό φρόνημα. Ώστε να μη λείψει από τη χώρα εκείνο ακριβώς το κομματάκι μνήμης που μας συνδέει πάντα με τα πατροπαράδοτα τού συνθήματος «Πατρίς-Θρησκεία-Οικογένεια»… Ως φαίνεται, αυτό το εθνικό μας τρίπτυχο, θα πρέπει να διατηρείται στο πέρασμα του αέναου χρόνου. Κοινώς, θα πρέπει να υπάρχουν παντός είδους κυβερνητικές συνθέσεις που να φροντίζουν για τη διατήρησή του, έστω και στις σημερινές εποχές που απορούμε επειδή η χώρα είναι ξεπαραδιασμένη, σμπαραλιασμένη, από τις πρώτες σε αρνητικές επιδόσεις, στην Οικονομία, την Εκπαίδευση, τις Επιστήμες, στα δυστυχήματα, στον ξενιτεμό Ελλήνων επιστημόνων, φοιτητών κλπ. Τώρα! Που αυτές οι περιπέτειες θα έπρεπε να έδιναν μια ευκαιρία αφύπνισης στη χώρα, για να αναζητήσουμε νέες πνευματικές οδούς, ο σύντροφος (δίχως εισαγωγικά παρακαλώ) του Πρωθυπουργού, Πάνος, μάς επιβάλλει, μέσα από το χρονοντούλαπο της αθλιότητας, εκπομπές που διεγείρουν την πνευματική ηλιθιότητα και προτείνουν τα πρότυπα άλλων εποχών που παλέψαμε να ξεκουμπιστούν και να θεωρηθούν αρρωστημένο παρελθόν…

Η αριστεροδεξιά κυβέρνηση έχει χάσει τον μπούσουλα. Δεν αντιλαμβάνεται πως οι γείτονες θα κρατάνε την κοιλιά τους απ’ τα γέλια ή μπορεί να βλέπουν και θετικά αυτά τα παιχνίδια Καμμένου, επειδή δυσχεραίνουν τη θέση τής χώρας και την σπρώχνουν προς επικίνδυνες ατραπούς;; Το εθνικό φρόνημα, δεν εξαρτιότανε ποτέ από τον θαυμασμό προς τις ένοπλες δυνάμεις, άσε που φοβάμαι πως έπαψε, προ πολλού, να αποτελεί ενισχυτικό παράγοντα του λαού, από τη στιγμή που είμαστε χωρισμένοι από κομματικές έριδες και ανούσιους πολιτικούς ανταγωνισμούς. Ταλαιπωρούμαστε από την παντελή έλλειψη συναίνεσης, από την ύφεση και τη φτώχια, από τις κυβερνητικές ακροβασίες και τους ερασιτεχνισμούς της, από την διαπλοκή και αμέτρητες άλλες κακοδαιμονίες. Εάν αυτή η εκπομπή «Με αρετή και τόλμη» εμφυτεύσει στο πόπολο αυταπάρνηση, εθνικό σθένος και άλλου παρόμοιου είδους ανοησίες, σε στιλ μεσοπολέμου, τότε ναι, θα συνεχίσουμε να είμαστε άξιοι τής μοίρας μας και έρμαια του κάθε τσαρλατάνου τής θλιβερής και καταθλιπτικής εποχής μας…

Νότης Μαυρουδής

Posted in Από 4/2010 και μετά | 1 σχόλιο

Σχολιάκι 307 (Μετα πάσης ειλικρίνειας…) (2/3/2017) Το νέο πνεύμα των Όσκαρ.

Την είδα την τελετή, από το ξεκίνημά της έως το τέλος της μαζί με τις διαφημίσεις, δίχως να χάσω τίποτα από την λαμπρή αυτή γιορτή. Δεν θα αναφερθώ σε λεπτομέρειες που έγιναν γνωστές σε όλο τον κόσμο τού θεάματος. Είναι εξάλλου το δημοφιλέστερο θέαμα παγκοσμίως για τους θαυμαστές τής 7ης τέχνης. Απ’ ότι μαθαίνω, θα δούμε καλό κινηματογράφο από τις τελευταίες παραγωγές. Τα πρώτα βραβεία δείχνουν πως ο κινηματογράφος εξελίσσεται ταχύτατα σε όλες τις διαστάσεις του (σενάριο-τεχνικά μέσα-εφέ-νέοι ηθοποιοί και σκηνοθέτες-θέαμα-φαντασία-ομαδική δουλειά κλπ), δημιουργώντας μια κραταιά παγκόσμια δύναμη-βιομηχανία που συνυπάρχει με όλες τις Τέχνες, τις Επιστήμες και τα Γράμματα, αντιδρώντας κι αυτή στην παγκόσμια πολιτική ανοησία και κουτοπονηριά…
Η 89η Τελετή Απονομής των Βραβείων Όσκαρ θα μας απασχολήσει, αυτή τη φορά, ως σημείο συσπείρωσης των κινηματογραφικών δυνάμεων ενάντια στην αυταρχική, εθνικιστική, έως και φασίζουσα συμπεριφορά τού Τραμπ, ο οποίος φρόντισε να αντιμετωπίσει εχθρικά και μισαλλόδοξα τους διανοούμενους, τους δημοσιογράφους, τους καλλιτέχνες αλλά και τους συντελεστές τού πιο αναπτυγμένου κινηματογράφου. Μια βιομηχανία, που παράγει εξαιρετικά θεάματα, που πολλά από αυτά είναι διαποτισμένα από ανθρωπιά και πολυπολιτισμική αυτογνωσία, δίχως σκοτεινές επιλογές ρατσισμού και διακρίσεων… Η αμερικανική… ΚΟΒΑ κινηματογράφου, κατάφερε το δυσκολότερο: να ενώσει τους θυμωμένους ηθοποιούς- σκηνοθέτες-παραγωγούς, σεναριογράφους, και να τους θέσει απέναντι στον νέο φαιδρό Πλανητάρχη.  Άλλοτε άμεσα, άλλοτε υπονοώντας, σίγουρα όμως σαρκάζοντας,  ειρωνευόμενοι, τον Αμερικανό Πρόεδρο, σκιαγράφησαν τελικά μιια αλλοπρόσαλλη παγκόσμια καρικατούρα!
Όλη αυτή η παρουσίαση τόσων διάσημων ηθοποιών, σκηνοθετών, πρωταγωνιστών, παραγωγών κλπ, πέρα από τα τυποποιημένα «ευχαριστώ» στη μαμά, τον μπαμπά και το γραφείο παραγωγής, είχαν κάτι να πουν για την ανάγκη υποστήριξης της διαφορετικότητας αλλά και των διωκόμενων, από την παρούσα εξουσία, μεταναστών, προσφύγων, όπως και να στηρίξουν το πνεύμα μιας νέας εποχής που αναδύεται μέσα και από τον αμερικάνικο κινηματογράφο. Ένα νέο «πνεύμα εποχής» που θα πρέπει να γίνει αποδεκτό και να πρυτανεύσει στις επιλογές των κυβερνήσεων, αν βέβαια επιθυμούν να στηριχθούν σε ουμανιστικά ιδανικά. Αυτή ακριβώς η φράση που περιείχε το «πνεύμα εποχής» με έκανε να κολλήσω και να το σκεφτώ λίγο παραπάνω…

Η νέα εξουσία στην Αμερική, χώρα κατ’ εξοχήν μεταναστών και πρώην σκλάβων, επιδεικνύει, αυτή τη στιγμή, λωτοφαγία! Με την προσπάθεια λησμονιάς τής ιστορίας της, αναδεικνύεται πρωτοπόρος στην απόπειρα πνευματικής λοβοτομής των εκατομμυρίων πολιτών της, επιδιώκοντας να πείσει τον «λαό» πως η ιστορία τού πληθυσμού της ξεκινάει ΤΩΡΑ! Από το μηδέν! Στην εποχή μας, εποχή ακατάπαυστων μετακινήσεων, σε έναν κόσμο όπου η εργασία και η επικοινωνία είναι τα πρώτιστα, στη μεγαλύτερη πολύχρωμη και πολυπολιτισμική χώρα, η απαγόρευση εισόδου σε μετανάστες και πρόσφυγες δημιουργεί μόνο οργή και αναπαράγει μίσος με ισχυρές προοπτικές αντεκδικήσεων… Αυτή η αψυχολόγητη απαγόρευση είναι απόφαση που για να υλοποιηθεί (διάβαζε: να επιβληθεί) θα προκαλέσει βία και αίμα, καθώς και μια αλυσίδα από ενδιάμεσα προβλήματα.
Οι ηθοποιοί των Όσκαρ, επαναλαμβάνω, αναφέρθηκαν σε ένα νέο «παγκόσμιο πνεύμα» που θα πρέπει να πρυτανεύσει στο ξεκίνημα του 21ου αιώνα.
Πώς μπορεί να διατυπωθεί και να οριστεί μια τέτοια έννοια; Σε μια από τις πιο σκοτεινές μεταπολεμικές περιόδους, όπου η αφρικανική και ασιατική γη, στο μεγαλύτερο μέρος τους, φλέγονται από ανηλεείς πολέμους, όταν καταστρέφονται ολόκληρες χώρες και πόλεις, (σε Συρία, Ιράκ, Αφγανιστάν, Λιβύη) ακόμα και εκείνες οι ιστορικές, στην εποχή όπου οι μετανάστες και οι πρόσφυγες, ψάχνουν για άλλη πατρίδα, για μια γωνία προστασίας, όταν οι εικόνες είναι πλέον γροθιά στο στομάχι, σε μια τέτοια συγκυρία, υπάρχει ανάγκη για δημιουργία αντιστάσεων σε παγκόσμιο επίπεδο. Η πρώτη ανάγκη είναι να υπάρξει νέο κλίμα, αντίληψη, ατμόσφαιρα, πνεύμα! Ένα πνεύμα οικουμενικό. Πνεύμα κατανόησης πως η ανθρωπότητα έχει ανάγκη, μπροστά στην απανθρωπιά των πολέμων και της ανέχειας, να αντιτάξει το πνεύμα της συμφιλίωσης, της ανοχής, της ισορροπίας και της ανθρωπιάς.
Ο κινηματογράφος, ως τέχνη συλλογική, με τεράστια-παγκόσμια ακτινοβολία, «οφείλει» να προβάλλει ένα νέο παγκόσμιο πνεύμα. Με ουμανιστικά μηνύματα, φιλοσοφικές εμβαθύνσεις, προεκτάσεις γύρω από την ιστορική πορεία τής ανθρωπότητας, το νέο πνεύμα (που ο καθείς το εκλαμβάνει με τον δικό του τρόπο) μπορεί να αποτελέσει πρώτο υλικό σκέψης που θα επιβάλλει μια παγκόσμια «συμμαχία» δυνάμεων ιδεών και πολιτισμικής συνείδησης!

Ίσως να τοποθετήσετε μια τέτοια αδόκιμη «άποψη», περί «νέου πνεύματος» σε έναν κόσμο εκλογικευμένο, με την ευκαιρία τής παρουσίας στο πολιτικό παγκόσμιο σκηνικό τού νέου Πλανητάρχη, τζάμπα λόγια του αέρος ή ουτοπικά προσωπικά παραληρήματα… Θα συμφωνούσα, αν είχαμε να αντιπαραθέσουμε κάτι άλλο, πέρα από αριστερές «συνταγές» που έχουν δοκιμαστεί και αποτύχει δυστυχώς εδώ και χρόνια. Ας κάνουμε τον κόπο να βρούμε τη συνισταμένη τού νέου πνεύματος που όλοι έχουμε ανάγκη. Από τα φετινά Όσκαρ, πέρα από τη λαμπρότητα και το φωτοστέφανο των πρωταγωνιστών, την στιγμιαία λάθος βράβευση, την εντυπωσιακή αίθουσα, τις απονομές, θα ήθελα να κρατήσω την ουσία που είναι η σύγκληση των ομιλιών περί αυτού του νέου πνεύματος.
Το κρατάμε. Τόσο απλό και τόσο σύνθετο συγχρόνως. Ας το δουλέψουμε μέσα μας, μήπως και μας προκύψει κάτι άλλο, γόνιμο και δημιουργικό. Δεν φαντάζομαι και δεν πρέπει, στη μισαλλοδοξία Τραμπ, να αντιπαραθέσουμε την δική μας. Θα είναι ΤΟ ιστορικό λάθος, που, όποτε έγινε, έσπρωξε την ανθρωπότητα στο γκρεμό και την οδύνη…

Νότης Μαυρουδής

 

Posted in Από 4/2010 και μετά | Σχολιάστε

Σχολιάκι 306 (Μετα πάσης ειλικρίνειας…) (26/2/2017) Μεταρρυθμίσεις σε όλα…

Όταν διαβάζουμε ή ακούμε για μεταρρυθμίσεις, το ανακλαστικό μάς πάει στις αλλαγές που πρέπει να γίνουν στο χώρο τής Παιδείας, στη σχέση Πολιτείας Εκκλησίας στην άσκηση της Πολιτικής και στην αναδιάρθρωση της Οικονομίας, απαραίτητα για να προχωρήσει η χώρα σε ανάπτυξη με τελικό αποδέκτη το κοινωνικό σύνολο. Το γιατί δυσκολεύονται οι κυβερνήσεις να μεταρρυθμίσουν τα απαραίτητα των καιρών, αυτό έχει να κάνει με τις πολιτικές επιλογές και το… τσαγανό μπροστά στα συσσωρευμένα προβλήματα παντός είδους, που αγκυλώνουν όλη τη χώρα παντοιοτρόπως και ποικιλοτρόπως. Ας διαχωρίσουμε βέβαια την πραγματική έννοια της μεταρρύθμισης, από την αλλοιωμένη και στρεβλή χρήση τής λέξης, που σήμερα σημαίνει λιτότητα, απολύσεις, περικοπές μισθών και συντάξεων.

Όμως, είναι ηλίου φαεινότερο πως οι μεταρρυθμίσεις δεν είναι έννοια που περιορίζεται στο κράτος, στην κυβέρνηση, στην οικονομία, στον επιχειρηματικό κόσμο, αλλά είναι αναγκαίες και επιτακτικές να απλωθούν και να κατακτήσουν όλο το κοινωνικό φάσμα, σε όλες τις διαστάσεις τής έκφρασης, των τεχνών, του πολιτισμού και των επιστημών.
Η λέξη «Μεταρρύθμιση» δεν μπορεί να εννοηθεί αποκλειστικά ως πολιτικός όρος. Αντιθέτως, η έννοιά της, υποχρεώνει τις τέχνες και τα γράμματα να αναπτύξουν τις όποιες καινούργιες ιδέες, θέσεις, απόψεις, σημεία αναφοράς, σε κάθε τομέα, ώστε να ωθήσουν τις κοινωνίες προς κατευθύνσεις προοδευτικές, δημιουργικές, ανοιχτές να δεχτούν τα μηνύματα των νέων κατακτήσεων του διεθνούς περίγυρου…
Οι Μεταρρυθμίσεις, που θα επιχειρήσει μια κυβέρνηση (όποτε και εάν το αποφασίσει), δεν θα βρουν έδαφος σε κοινωνία πολιτών που δεν αντέχει προσπάθειες ανανεωτικού περιεχομένου. Μια κοινωνία συντηρητική και πνευματικά μπλοκαρισμένη από θρησκοληψίες, αυξημένους δείκτες αγραμματοσύνης και αμορφωσιάς, αμφισβητούμενης πληροφόρησης, έρμαιο λαϊκίστικων επιλογών, θα δυσκολευτεί πολύ να αποδεχτεί και να κατανοήσει νέες μεταρρυθμιστικές αντιλήψεις, οι οποίες θα βάλουν μπρος τη μηχανή για επανατοποθετήσεις και επανεκκίνηση σε όλα τα επίπεδα ζωής. Έτσι, όταν λέμε Μεταρρυθμίσεις, ας μην βιαζόμαστε να το αφήσουμε στους «άλλους». Είναι όντως μια ζεστή πατάτα που θα πρέπει να την κρατήσουν στο χέρι οι πάντες. Πολιτικοί και πολίτες!

Τέτοιες σκέψεις για τέτοια θέματα, γίνονται πιο κατανοητά με παραδείγματα. Εγώ τώρα, αυτό που μπορώ να σκεφτώ για τον δικό μου χώρο εργασίας, στο ελληνικό τραγούδι, είναι το γεγονός πως η φόρμα τού μεταπολιτευτικού κύκλου του, έχει κλείσει προ πολλού… Νέοι χυμοί θα πρέπει να ποτίσουν το μελωδικό, αρμονικό, στιχουργικό, ερμηνευτικό μίγμα, αφού υπάρχει μπροστά μας ένας διαφορετικός κόσμος στον οποίο θα «πρέπει» να αποταθούμε. Οι λαϊκές φόρμες, οι φλύαρες ποπ-ροκ ηλεκτρονικές συνήθειες της ,αλλοδαπούς συνταγής, μίμησης, η ανανεωτική στάση μας απέναντι στον… εκσυγχρονισμό των παραδοσιακών, αλλά και τραγουδιών τής δυτικότροπης αστικής φόρμας τού ‘40 και του ’50. Ακόμα και αυτό το μεγάλο πρόβλημα της ΑΕΠΙ που έχει προκύψει (με οικονομικές ατασθαλίες και καταχρήσεις…) χρειάζεται βαθιές μεταρρυθμίσεις ώστε να μπει σε ράγες ευρυθμίας για καινούργιες… μπαταρίες. Στο χώρο τής λόγιας έκφρασης, οι προσπάθειες αναπροσαρμογής τής μουσικής φόρμας πάντα ήταν και είναι συνεχής, αδιάκοπη, ανεξαρτήτως αν το μουσικό ιδίωμα αυτής της έντεχνης φόρμας είναι πιο εγκεφαλικό, πιο δύσκολο στην κατανόησή και στη συμφιλίωσή του με το ευρύτερο κοινό…
Αυτά τα λίγα περί Μουσικής. Είναι σίγουρο πως και οι άλλες τέχνες θα έχουν πολλά να πουν για τις δικές τους… μεταρρυθμίσεις.
Η Μεταρρύθμιση περιέχει την «ανανέωση», την «επανατοποθέτηση», τη διεύρυνση της σκέψης, με νέους όρους. Ο χρόνος παίζει εξέχοντα ρόλο. Είναι εκείνος που υποφώσκει την ανάγκη δημιουργίας μεταρρυθμίσεων. Το μουσικό πέρασμα από τον Μεσαίωνα στην Ars nova και μετά στην Αναγέννηση, στη Θρησκευτική Μουσική και την Όπερα και μετά στον Κλασικισμό και ύστερα στον Ρομαντισμό και μετά στον 20ο αιώνα και στις σύγχρονες φόρμες, δείχνουν την αναγκαιότητα των μεταρρυθμίσεων στο πέρασμα των εποχών. Σε πολλές των περιπτώσεων μπορεί να εξελιχθεί και σε ανάγκη «απελευθέρωσης» των δημιουργικών σκέψεων. Εξάλλου, η ερμηνεία της ίδιας τής λέξης μάς λέει το εξής: «οι Μεταρρυθμίσεις είναι σύνολο σημαντικών αλλαγών σε έναν τομέα, που αποσκοπούν στη λύση προβλημάτων, την εύρυθμη λειτουργία, την προσαρμογή σε νέα δεδομένα κ.λπ.»
Με αυτή τη διευκρίνηση, είμαστε υποχρεωμένοι να λάβουμε υπ’ όψη μας πως οι μεταρρυθμίσεις είναι ο μόνος τρόπος να διατηρούμε τις Τέχνες, τα Γράμματα, τις Επιστήμες, την Πολιτική, τον Πολιτισμό, σε διαρκή εγρήγορση, για την ανανέωση και το οξυγόνο της ίδιας τής ζωής…

Νότης Μαυρουδής

Posted in Από 4/2010 και μετά | Σχολιάστε