για να συνεννοούμαστε μουσικώς…

ΟΡΟΛΟΓΙΕΣ:
ΤΟ ΑΝΑΓΚΑΙΟ ΚΟΜΦΟΥΖΙΟ ΤΗΣ ΜΟΥΣΙΚΗΣ ΤΑΞΙΝΟΜΗΣΗΣ

Έχει δίκιο ο Κωνσταντίνος Λιγνός στο blog του
(http://lignostar.wordpress.com/) να επιλέγει το κείμενο από το blog με τις άκρως ενδιαφέρουσες επισημάνσεις του Γρηγορέα περί μουσικών ταξινομήσεων (http://grigoreastar.wordpress.com/) και να αναπτύσσει μερικές σκέψεις γύρω από ένα θέμα που πραγματικά, αντί να απελευθερώνει τις κατηγοριοποιήσεις των μουσικών ειδών και των χαρακτηριστικών των μουσικών έργων, τα τοποθετεί ατάκτως ερριμμένα και –πολλές φορές- τα ¨μπουζουριάζει¨ με συνοπτικές διαδικασίες κάτω από άσχετες ταμπελίτσες…
Γνωστό το πρόβλημα σε ολόκληρο το φάσμα του μουσικού μωσαϊκού. Όπως φαίνεται θα υποφέρουμε πολύ να συνεννοηθούμε γύρω από τις έννοιες συνθέτης- τραγουδοποιός (όσον αφορά το τραγούδι). Θυμάμαι πως κάπου στη δεκαετία του ’70, όταν ο Μάνος Χατζιδάκις δήλωνε πως το επάγγελμά του ήταν τραγουδοποιός, ο Μίκης Θεοδωράκης ανταπαντούσε πως ο όρος ¨τραγουδοποιός¨ υποβαθμίζει τη φιλοσοφική έννοια της σύνθεσης, και όλα αυτά την περίοδο που ο ένας έγραφε τον ¨Μεγάλο ερωτικό¨ και ο άλλος τις ¨Μπαλάντες¨, με την κοινή γνώμη να διχάζεται με αμηχανία μπροστά στις ορολογίες…
Μάλιστα, θυμάμαι πως από το 1958, όταν ο Μίκης κυκλοφόρησε τον ¨Επιτάφιο¨, σε δηλώσεις του στις τότε εφημερίδες, υποστήριζε πως ο κύκλος αυτός των τραγουδιών του, ανήκει στην ¨έντεχνη λαϊκή μουσική¨. Όταν τον ρώτησαν τι εννοεί όταν λέει ¨έντεχνη¨ εκείνος απάντησε πως ¨μόνο έτσι διαφοροποιούμαι από τους λαϊκούς συνθέτες, επειδή δεν είμαι αμιγώς λαϊκός αφού έχω κάνει μουσικές σπουδές και δεν είμαι αυτοδίδακτος¨…
Λοιπόν; Πώς θα πρέπει να ορίσουμε σήμερα πια τους λαϊκούς , τους άλλους που έχουν σπουδάσει ή εκείνους που έχουν κάνει πολύ λίγες σπουδές, όπως ο Τσιτσάνης με το βιολί, ο Περιστέρης, ο Καλδάρας (για να αναφερθούμε στους βέρους λαϊκούς με μουσική κατάρτιση). Σήμερα, έχει καταντήσει, το κάθε τραγούδι πίστας με σύμβολο τη γαρδένια, να ορίζεται ως «έντεχνο» και να μας τρελαίνει με την ευκολία που κάπιοι άσχετοι και ανιστόρητοι το τοποθετούν…
Αλλά, και στο χώρο των λόγιων (;;;) συνθετών, ιδιαίτερα στην περίοδο από το πέρασμα του Κλασικισμού στα πρώιμα ρεύματα του Γερμανικού Ρομαντισμού (πρώτες δεκαετίες του 1800). Είναι κλασικός; ρομαντικός; Είναι κλασικός του ρομαντισμού ή ρομαντικός του κλασικισμού; Στην περίοδο της Πειραματικής μουσικής, με τα ρεύματα του δωδεκαφθογγισμού, το σειραϊσμό, τη μουσική του 20ου αιώνα (που τα χώρεσε όλα) και μια σειρά από ταμπελίτσες που προσπαθούσαν να αντιπροσωπεύσουν τα είδη, τις τάσεις, τους συμβολισμούς, τον χαρακτήρα των έργων, αυτή η ανάγκη ταξινόμησης είναι απόλυτα αναγκαία, αλλά πώς;
Μόνο χαοτικές και καταδικασμένες να παραμένουν μπερδεμένες είναι οι ταξινομήσεις που επινοούνται. Πολύ φοβούμαι πως δεν υπάρχει διέξοδος. Το παρατηρώ με τις ταμπελίτσες που προσπαθούν να εντάξουν τη ροκ μουσική. Καθημερινά δεν προλαβαίνω να ακούω όρους που –ομολογώ- αδυνατώ να τους αφομοιώσω, παρ’ όλο που ο προορισμός τους είναι η συνεννόηση μεταξύ μας!
Το θέμα είναι τ ε ρ ά σ τ ι ο και καταδικασμένο να σέρνεται στις γενιές εν μέσω μιας ιστορικά αναγκαίας –ακατάπαυστης μουσικής παραγωγής. Η μουσική, ως απαραίτητο εργαλείο καθημερινής έκφρασης (και κατανάλωσης), παράγει πια τεράστιες- αναρίθμητες ποσότητες μουσικών συνθέσεων, τόσο στην τραγουδιστική, όσο και στη λόγια ορχηστρική σύνθεση. Οι ανάγκες μετά τον ΄Β παγκόσμιο πόλεμο εποχής, έφερε σε Ευρώπη –Αμερική –Ασία, ανάγκες μουσικής παραγωγής τόση, που ακόμα και αυτή η ταξινόμησή της πονοκεφάλιασε τους μελετητές και τους ειδικούς που παραιτήθηκαν από τον μεγάλο γρίφο της επινόησης οργανωμένων και άλλων αναρίθμητων ορολογιών των ειδών που θα ταυτοποιούσε (και τακτοποιούσε) ολόκληρο αυτόν τον μουσικό όγκο της παγκόσμιας κοινότητας. Νέα παραγωγή σημαίνει νέα μουσικά είδη που έχουν ανάγκη προσδιορισμού.
Τώρα, εξακολουθούμε εδώ και χρόνια να ταλαιπωρούμαστε με τις συγχύσεις που προκαλούνται από τη (λογική) αδυναμία μας να εντάξουμε (για λόγους συνεννόησης επαναλαμβάνω) τις μουσικές και τα τραγούδια, ιδιαίτερα της νέας όλο και πιο συχνής-πυκνής παραγωγής που η δισκογραφία έχει φέρει εδώ και έναν αιώνα.
Νομίζω πως το θέμα θα σέρνεται αέναα, δίχως τη δυνατότητα η ανθρωπότητα να μπορεί να ελέγξει και να αναζητήσει (μέσα από συνέδρια, μελέτες, φόρα, προτάσεις) το σημαντικότερο, που είναι η αναζήτηση ενός κοινού τόπου σύγκλησης των μουσικών ταξινομήσεων.

Νότης Μαυρουδής
(30/5/2010, με αφορμή τις τοποθετήσεις Γρηγορέα-Λιγνού, για τα είδη της μουσικής)

Advertisements

About Νότης Μαυρουδής

Κιθαριστής-Συνθέτης-Μουσικοπαιδαγωγός-Αρθρογράφος τύπου και ραδιοφώνου-Διευθυντής του www.tar.gr
This entry was posted in Από 4/2010 και μετά. Bookmark the permalink.

One Response to για να συνεννοούμαστε μουσικώς…

  1. Ο/Η lignostar λέει:

    Νομίζω ότι ο φίλος Νότης Μαυρουδής, τελικά αρχίζει να προχωράει από εκεί που ο Κώστας και εγώ σταματήσαμε! Θα έλεγα επίσης, ότι με ένα τρόπο αισθάνομαι ότι πάει τη δικιά μου σκέψη λίγο πιο πέρα αφού και αυτός δεν εστιάζει στις λέξεις αλλά στα φαινόμενα. Δυστυχώς η ανάλυσή του οδηγεί προς ένα πολύ πιο απαισιόδοξο συμπερασμα.
    Γιατί ενω εγώ μιλάω απλά για ένα πρόβλημα που πιθανά να μπορεί και να αναχθεί σε «έλλειψη μουσικής παιδείας», οπότε ίσως να είναι και ανατάξιμο, ο Νότης κάνει ένα βήμα πιο πίσω και παρατηρεί μία γενικότερη εικόνα μουσικής υπερπαραγωγής. Έχει μάλιστα ενδιαφέρον ότι δεν προβαίνει σε κάποιου είδους αξιολογήσεις και δεν προσπαθεί να βρει «φταίχτες» από τον ένα ή τον άλλο χώρο. Απλά καταγράφει αυτό που βλέπει και το περιγράφει πολυ πειστικά ως χάος.
    Σε αυτό πολύ λίγα μπορεί να αντιτάξει κανείς…

    Κ. Λυγνός

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s