15-20.000 κόσμος! Ουάου! (9/5/2015)

Τοποθετήσεις, «επιχειρήματα» δίχως νόημα, δίχως βάση, ακούσαμε για τη συναυλία του ποπ-σταρ στη Νέα Σμύρνη. Μαζεύτηκε 15-20.000 κόσμος για να ακούσει τον τραγουδιστή. Όλα κινήθηκαν γύρω απ’ αυτά τα νούμερα, για να καταδείξουν το αυτονόητο. Πως ο εν λόγω τραγουδιστής είναι λαϊκή φίρμα, είδωλο, σταρ και όπως κάθε σταρ, έχει την ικανότητα να ακολουθείται από τη μάζα. Τα «15-20.000 κόσμος» είναι ό,τι μπορεί να κρατήσει ο καθένας μας, για να το κάνει τι; Για να στηρίξει την αποδοχή τής ερμηνείας τού τραγουδιστή στο συγκεκριμένο έργο (Άξιον Εστί); Για να αποδειχτεί η επιτυχία της ερμηνείας; Για να επιβεβαιωθεί η δημοφιλία του; Για να αποδειχτεί πως το έργο είναι διαχρονικό και αγκαλιάζει τις γενιές; Για να επισημανθεί πως όλοι και όλα, ανήκουν σε όλο το πόπολο, παντού και πάντα, δίχως καμία διαφορά και κανέναν διαχωρισμό….; Μήπως υποβόσκει ύπουλα κάποιος ρατσισμός στα λεγόμενά μου και επιχειρώ να διαχωρίσω τους έξυπνους από τους χαζούς, τους πολιτισμένους από τους απολίτιστους; Στη Νέα Σμύρνη επιβεβαιώθηκε κάτι που ήδη γνωρίζαμε: εκείνο που προστέθηκε στο… σενάριο ήταν η πριμοδότηση του Μίκη προς μια αισθητική «άποψη» την οποία λογικά θα έπρεπε να την υπολογίζει ως μέντορας πολλών μεταγενέστερών του, οι οποίοι επιμένουν να υποστηρίζουν το ακραίο: πως η ζωή έχει πολλές πλευρές και-όπως έχουν πει οι ποιητές-θα πρέπει κάποια στιγμή να διαλέξεις με ποιους θα πας και ποιους θα αφήσεις… Ίσως τώρα να έχουμε περάσει στο «όλοι δικοί μας είμαστε», ένα μίγμα, ένα τουρλουμπούκι, ένας αχταρμάς, που όλοι θαρρείς και είναι ίδιοι, με κοινές ιδεολογίες, θεωρίες, απόψεις, βιώματα, πνευματικές πορείες, κλπ. Δυσκολεύω το θέμα, ε; Μήπως-αναρωτιέμαι-το ίδιο το θέμα δεν είναι της μεταμοντέρνας εποχής μας; Μήπως-λέω-η επιβεβλημένη παγκοσμιοποιημένη εποχή μας δεν ξεχωρίζει πλέον κοινωνικές τάξεις, πνευματικές διαφορές, κοινωνιολογικές καταβολές, παραδόσεις, πορείες ζωής…; Προσπαθώ να κατανοήσω τις σκέψεις του Μίκη, τον οποίον εκτιμώ και σέβομαι απεριόριστα. Όμως, συνεχίζει και με ξαφνιάζει με διάφορες «ευκαιρίες», όπως αυτή με την πριμοδότηση προς τον σταρ για να διεκπεραιώσει απλώς ακόμα και το ιστορικό πλέον «Άξιον Εστί». Η πρόθεσή μου δεν είναι να προσθέσω άλλο ένα κείμενο στο δυσάρεστο κλίμα των παρεμβάσεων, που κατέκλεισαν τις εφημερίδες, τα περιοδικά και τα Μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καταλήγοντας σε διαφημιστική καμπάνια τού Σάκη, με όλους (μας) συμμετέχοντες σε αυτό. Η αφετηρία των σκέψεών μου έχει ως αφορμή αυτή την τόσο πετυχημένη συναυλία (θυμίζω: 15-20.000 κοσμοσυρροής), που μας σπρώχνει να είμαστε κατά κάποιο τρόπο… αναγκασμένοι να συγκεντρώσουμε και να επανατοποθετήσουμε τις σκέψεις μας, σχετικά με τα μουσικά, τα συγγραφικά, τα εικαστικά, τα ποιητικά, τα λογοτεχνικά, έργα. Να εμβαθύνουμε και να αναπτύξουμε σκέψεις, απόψεις, αισθητικές βάσεις, γύρω από τη φυσιογνωμία των έργων. Αναρωτιέμαι: ένα καλλιτεχνικό και λογοτεχνικό έργο, είναι μόνο του στον κάμπο και στους ανέμους των καιρών; Ένα ερώτημα που δεν είναι εύκολο να το απαντήσουμε. Μπορεί ναι, μπορεί όχι. Εξαρτάται. Όταν το οικοδόμημα του έργου είναι στέρεο και αφορά βαθιά στον άνθρωπο, τότε κάποια συγκυρία θα βρεθεί και το έργο θα αναδειχτεί για να υπογραμμίσει τη διαχρονικότητά του και να αγγίξει πλατύτερα κοινωνικά στρώματα, πέρα των ειδικών. Ποιητικά έργα τού Ελύτη, του Ρίτσου, του Σεφέρη, του Λειβαδίτη, του Αναγνωστάκη, βγήκαν από τη μοναξιά τού έμπειρου λογοτεχνικού κάμπου και βρέθηκαν ανάμεσα στους πολλούς  χάρη στον ευφάνταστο Μίκη Θεοδωράκη, από τις μακρινές εποχές του τέλους του ’50 αρχές του ‘60. Αυτή ήταν η συγκυρία. Μετά, το ίδιο το έργο, με τη δύναμή του, επέζησε μέσα στο χρόνο. Τα ίδια τα έργα δοκιμάστηκαν και απομακρύνθηκαν από τις πρώτες τους εκτελέσεις. Διασκευάστηκαν, παραλλάχθηκαν, ανασυντάχτηκαν, επανατοποθετήθηκαν από διάφορους, αλλά οι πρώτες εκτελέσεις κρατήθηκαν σαν κειμήλια, σαν τις παλαιές εικόνες της Παναγιάς… Γι’ αυτό λέμε πως δεν θα έχει καμία σημασία αν το περί ου ο λόγος έργο θα το πει ο Ρουβάς ή ο Ρενάτο Καροζόνε… Μπορεί να το μαστιγώσει, να το λοιδορήσει, να το περιγελάσει, αλλά μετά και πάλι ο κόσμος θα κρατήσει το κειμήλιο. Οι 15-20.000 κόσμος δεν πήγε για το έργο και γι’ αυτό δεν θα επιδρούσε στη φυσιογνωμία του. Πήγε γιατί έτσι επιτάσσουν οι νόμοι της αγοράς, της κατανάλωσης και του θεάματος. Ο τραγουδιστής Ρουβάς είναι ένα καταναλώσιμο είδος, από εκείνα που επενδύουν στο θέαμα και σε ό,τι παρακλάδια έχει αυτό. Είναι μια βιομηχανία που λειτουργεί τηλεοπτικά και με βασικό μέτοχο τα ΜΜΕ. Είναι μια ισχυρή μηχανή, η οποία έχει την εξουσία τής επιβολής και διαθέτει κωδικούς οι οποίοι συγγενεύουν πολύ με τις λαϊκές αισθητικές ανάγκες, που με τη σειρά τους είναι διαμορφωμένες εν πολλοίς, από την κρατούσα αισθητική αγωγή τού τηλεοπτικού πλαισίου τής σύγχρονης εποχής. Μέσα στους κωδικούς αυτούς κινούνται και εκπέμπονται μια σειρά από προτάσεις (Life style, μπίζνες και θέαμα, κουτσομπολιό τής κλειδαρότρυπας, αγκυλώσεις, τηλοψία, καταγραφή και προβολή της νυχτερινής πραγματικότητας  των ρευμάτων (λέμε τώρα), της ελαφρολαϊκής ποπ, κλπ. Στοιχεία που παραμένουν, αναπτύσσονται όπως τα σαπρόφυτα, πολλαπλασιάζονται σαν το σαράκι που τρώει νου, αισθητική και συνειδήσεις  και τίποτα μάλλον δεν μπορεί να τα ακυρώσει. Αναφέρομαι χοντρικά στις δυο όχθες του ελληνικού μουσικού πολιτισμού. Διακινδυνεύοντας να παρεξηγηθώ, για τη συνοπτική μου αναφορά, θα έλεγα πως η μια «όχθη» είναι η προαναφερθείσα, η άλλη είναι εκείνη που συγκεντρώνει την ευρύτερη γνώση, την εξέλιξη των πνευματικών αξιών, τα μουσικά ρεύματα που διευρύνονται καθημερινά, οι παραδοσιακές αξίες που διαχρονικά συνεχίζουν να τροφοδοτούν με οξυγόνο τις τέχνες και τα γράμματα, παρ’ όλες τις αντιφάσεις και τα αδιέξοδα της εποχής.

Εδώ λοιπόν ο Μίκης επέλεξε να συνεργαστεί, όχι απλά με τον συγκεκριμένο τραγουδιστή, αλλά με ό,τι αυτός εκπροσώπησε και εκπροσωπεί στην πορεία του. Δεν είμαι υπέρ των απαγορεύσεων. Ούτως ή άλλως, όπως λέει ο άλλος ποιητής, «η ζωή τραβάει την ανηφόρα». Όλα θα πορευτούν, όλα θα δοκιμαστούν, θα ξεκαθαριστούν, κάποια θα αφομοιωθούν, κάποια θα υποστούν τον αέναο λαϊκισμό τής μάζας, και η μηχανή τού χρόνου θα… ξεχωρίσει το χρήσιμο και το ωφέλιμο, τα οποία θα κρατήσει η κάθε κοινωνία. Ο Μίκης αυτό το γνωρίζει καλύτερα απ’ τον καθένα μας, καθ’ ότι συμπίπτει ακόμα και με τις μαρξιστικές αρχές τις οποίες ασπάζεται. Τι μένει; Μήπως η αίγλη της επέκτασης της ακροαματικότητας του  Άξιον Εστί; Για μεγαλύτερη δοξασία του έργου; Του δημιουργού; Για τη μεγαλύτερη δημοσιότητα σε ένα ευρύτατο κοινό 15-20.000 ψυχών, έστω και αν κομμάτι του είναι «ξένο σώμα» προς τέτοια μουσικά έργα και τέτοιον συνθέτη-ποιητή; Επαναλαμβάνω: η εμμονή μου στο θέμα συνεχίζει να υπάρχει και κατόπιν εορτής, επειδή είναι αφορμή για βαθύτερους προβληματισμούς, γύρω από την πίσω πλευρά τής βιτρίνας της συναυλίας των 15-20.000 κόσμου, ο οποίος συνέθεσε το «ανεπανάληπτο θέαμα» μιας νοσηρής αντίληψης περί ελληνικού τραγουδιού και της αισθητικής τής μάζας…

Advertisements

About Νότης Μαυρουδής

Κιθαριστής-Συνθέτης-Μουσικοπαιδαγωγός-Αρθρογράφος τύπου και ραδιοφώνου-Διευθυντής του www.tar.gr
This entry was posted in Από 4/2010 και μετά and tagged , . Bookmark the permalink.

4 Responses to 15-20.000 κόσμος! Ουάου! (9/5/2015)

  1. Ο/Η Γιωργής λέει:

    Νότη
    Λέω ναι σε όλα. Ήτοι είμαι απολύτως σύμφωνος με τη σκέψη σου.
    Κάνω τη σκέψη, όμως, μήπως δεν είναι ο Μίκης που συναίνεσε, αλλά οι επίγονοι του τον έσπρωξαν να συναινέσει;; Ξαναλέω σκέψη έκανα. Δεκαπέντε χιλιάδες κόσμος, είναι πολλά τα λεφτά…

  2. Ο/Η mavroudistar λέει:

    Αγαπητέ Γιωργή,
    Δεν μπορώ να γνωρίζω ποιος πήρε απόφαση. Μπορεί να είναι οικογενειακή υπόθεση αλλά-όπως αναφέρω και στο κείμενό μου-ο Μίκης και άλλες φορές έχει κάνει επιλογές που έχουν συζητηθεί.
    Και επειδή τον θεωρώ σπουδαίο άνθρωπο και δημιουργό, δεν θέλω να επεκταθώ σε επιλογές που έχει κάνει αυτός ο άνθρωπος.

    • Ο/Η Γιωργής λέει:

      Πάλι συμφωνούμε.
      Έχει δώσει τόσα πολλά, που δικαιούται να κάνει λάθη και λάθος επιλογές.
      Άλλωστε η μεγαθυμία είναι αρέτη!!! 🙂 🙂

  3. Ο/Η Γιωργής λέει:

    Ωχ λάθος αρετή όχι αρέτη. 🙂

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s