ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΝΟΤΗ ΜΑΥΡΟΥΔΗ ΠΡΟΣ ΟΛΟΥΣ ΤΟΥΣ ΣΥΝΑΔΕΛΦΟΥΣ ΜΕ ΤΗΝ ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΤΗΣ ΙΔΡΥΣΗΣ ΤΟΥ «Άσμα 450+»

Αγαπητοί μου φίλοι και συνάδελφοι,        (Χαλάνδρι, 27/4/2017)

Χάρηκα ιδιαιτέρως για τη συγκέντρωση στον Κεραμικό (Passport) και, κυρίως- για την πρωτοβουλία σας να αντιταχθείτε, για άλλη μια φορά, στην κακή διαχείριση της ΑΕΠΙ. Τη φράση: «για άλλη μια φορά», την χρησιμοποιώ ως υπενθύμιση του γεγονότος, ότι στις αρχές τής δεκαετίας τού ’70, μια ομάδα δημιουργών τής εποχής (Λοϊζος, Παπαδόπουλος, Λεοντής, Νικολόπουλος, Δερβενιώτης, Νεγρεπόντης, Απ. Καλδάρας, Ρασούλης, Κακουλίδης, η αφεντιά μου κά.) απαγκιστρωθήκαμε από την τότε ΑΕΠΙ του Μακρή, στηλιτεύοντας τον άνισο και άδικο τρόπο απονομής πνευματικών δικαιωμάτων και δημιουργήσαμε την ΕΜΣΕ, ως νομική οντότητα. Κατόπιν, δημιουργήθηκε ο μη κερδοσκοπικός Οργανισμός Συλλογικής Διαχείρισης πνευματικών δικαιωμάτων συνθετών και στιχουργών Αυτοδιαχείριση (2003), καθώς και η Πολιτιστική Δράση Ε.Μ.Σ.Ε. – Αστική μη Κερδοσκοπική Εταιρία (2007), η οποία δραστηριοποιείται στην έκδοση βιβλίων, την παραγωγή δίσκων, την προώθηση και τη διανομή μουσικής.
Αντιλαμβανόμενοι την τότε ουτοπία, ως προς τους ανύπαρκτους μηχανισμούς ελέγχου και είσπραξης των δικαιωμάτων μας από την τότε ΕΜΣΕ, αναζητήσαμε μια πιο λογική είσπραξη επιστρέφοντας στην ΑΕΠΙ και παραχωρήσαμε τη διαχείριση των δικαιωμάτων μας έναντι ποσοστών, τα οποία όμως μάς επέτρεπαν να εισπράττουμε σεβαστά ποσά, πάντα ανάλογα με τη δυναμική τού έργου τού καθενός, αλλά και την εποχή τής έντονης δισκογραφικής κίνησης.
Η ιστορία τής αντιπαράθεσης με την ΑΕΠΙ επαναλαμβάνεται και τώρα, αυτή τη φορά δίχως να είναι φάρσα… Ένα μέρος 450+ μέλη (το μεγαλύτερο του ΜΕΤΡΟΝ) αναλαμβάνει την πρωτοβουλία να επηρεάσει και να πείσει τους συναδέλφους για περισσότερη περίσκεψη, με αφορμή τις οικονομικές ατασθαλίες τής οικογένειας Ξανθόπουλου, που επέδειξε-σύμφωνα με τα στοιχεία του Επιτρόπου-μια συμπεριφορά, σε ηθικό επίπεδο, τουλάχιστον α π α ρ ά δ ε κ τ η και α π ε χ θ ή, η οποία ξεπερνάει τα όρια εμπαιγμού εις βάρος τόσο των Ελλήνων συνθετών, όσο και του… εικονικού, όπως τελικά απεδείχθη, ΔΣ της ΑΕΠΙ, μέλος τού οποίου ήμουν κι εγώ έως το 2015…

Αγαπητοί μου φίλοι,
Ανάμεσα στις πολλές παρουσίες των παρευρισκόμενων της συγκέντρωσης 24/4 τής ημέρας ίδρυσης τού «Άσμα 450+», μπροστά στους δημοσιογράφους, υπήρχαν και φίλοι-συνάδελφοι παλαιότεροι και αξιολογότατοι (Νταλάρας, Αλεξίου, Γαλάνη, Κατσιμιχαίοι, Κ. Καλδάρας, Νικολακοπούλου, Ιωαννίδης, Θαλασσινός, Βαγιόπουλος, Λ. Δημοπούλου, Οδ. Ιωάννου κ.ά) που σημαίνει πως η πρωτοβουλία σας δε άφησε αδιάφορους όλους εμάς μιας παλαιότερης γενιάς φορτωμένους από παρόμοιες εμπειρίες, τόσο ως εμπειρία σε σωματείο, όσο και σε αγώνες ως προς τα πνευματικά και συγγενικά δικαιώματα. Στο πάνελ που οργανώσατε τα μέλη τής νέας ομάδας τού Σωματείου είναι γνωστά για τη σοβαρότητά τους και το έργο τους. Οι Ξαρχάκος, Καλατζόπουλος, Δεληβοριάς, Α. Πλέσσας, Ζούδιαρης, επέδειξαν πως η νέα κίνηση μπορεί να έχει ελπιδοφόρα αποτελέσματα.
Για την περισσότερη κατανόηση, σας παραθέτω κάποιες από προσωπικές σκέψεις που πιστεύω πως οφείλουμε να προσέξουμε ιδιαιτέρως:

1ον: Η ίδρυση ενός Σωματείου το οποίο θα αντιπαλέψει την ΑΕΠΙ ΑΕ, που από το 1930 έχει ριζώσει ως εισπρακτικός Οργανισμός στη χώρα μας, δεν θα είναι εύκολος και ομαλός, κυρίως διότι το δίκαιο των πνευματικών απαιτήσεων δεν έχει γίνει συνείδηση σε όλους τους πολίτες τής χώρας μας, αλλά και στους φορείς τής κεντρικής Εξουσίας.

2ον: Η δημιουργία ενός νέου εισπρακτικού Οργανισμού είναι μια χρονοβόρα διαδικασία που προϋποθέτει κεφάλαια, στελέχωση, εξειδίκευση υπαλληλικού δυναμικού, κατάλληλους ελεγκτές, τραπεζικές συνεργασίες εμπιστοσύνης, αρχειακό υλικό, οργάνωση ελεγκτικού προσωπικού ικανού για τέτοιες ειδικές αποστολές, συνεργασία με τα ΜΜΕ, εκσυγχρονισμένο επιτελείο ηλεκτρονικού μηχανισμού, επιτελείο νομικών εξειδικευμένων συμβούλων, δημόσιες σχέσεις με τον διεθνή χώρο αντίστοιχων εισπρακτικών Οργανισμών, ενδελεχή γνώση της ιστορίας και των μορφών του Ελληνικού τραγουδιού, κα.

3ον: Η σχέση με τους χρήστες τής μεγάλης γκάμας της αγοράς, θα πρέπει να επανατοποθετηθεί σε άλλες βάσεις, με νέες αντιλήψεις και γνώση του αντικειμένου. Αποδείχτηκε πως το κυνηγητό στους πάσης φύσεως χρήστες, με μηνύσεις και συσσωρευμένες χιλιάδες δικαστικές εκκρεμότητες, δεν έχουν κανένα αποτέλεσμα! Άμεση είναι η ανάγκη πλήρους ανανέωσης σε αυτό το ακανθώδες θέμα τής διαχείρισης των  χρηστών.

4ον: Ο πολίτης που από παλιά αγοράζει φτηνά την εφημερίδα με το bonus (CD) και γεμίζει τη δισκοθήκη του, δεν αντιλαμβάνεται (στην πραγματικότητα δεν ενδιαφέρεται) τη συνέργειά του σε «ηθικό» έγκλημα πειρατείας, μαζί με τη δισκογραφική, τον Εκδότη και την ΑΕΠΙ, η οποία αντί να υπερασπιστεί ως όφειλε την απειρία των συμβεβλημένων μελών της, επέτρεψε αυτή την αψυχολόγητη συμφωνία εδώ και δεκαετίες, αποδίδοντάς μας, στην κυριολεξία, ψίχουλα…

5ον: Η εμφάνιση ενός μεγαλοεπιχειρηματία που αγόραζε με ευκολία δισκογραφικές Εταιρείες (Lyra, Eros, κα) και αδιαφορούσε παντελώς για τους δημιουργούς-ερμηνευτές όλων των δίσκων, που βρέθηκαν εν μια νυκτί στα χέρια ενός μόνο ανθρώπου, γνωστού στην πιάτσα για τις αγορές δεκάδων θέατρων, ΜΜΕ, εκδοτικής εταιρείας κλπ, ένας άνθρωπος ο οποίος πήγε και στον Κορυδαλλό, δεν έτυχε από τους υπεύθυνους, ως όφειλαν, τής δέουσας προσοχής (Κράτους, ΥΠΠΟ, ΑΕΠΙ, ΟΠΙ). Καραμπινάτες ιστορίες εξαπάτησης δηλαδή…

6ον: Τα αμέτρητα παραδείγματα της εποχής τής κασετοπειρατείας δε έγιναν χρήσιμη εμπειρία, ώστε να χρησιμοποιηθεί για την μετέπειτα CDπειρατεία. Θαρρείς και η «βιομηχανία» δικών θα έφερνε αποτελέσματα. Ουδείς κατάφερε να αγγίξει τους πραγματικά υπεύθυνους.

7ον: Οι σχέσεις με τις υπάρχουσες εναπομείνασες δισκογραφικές Εταιρείες θα πρέπει να διασφαλιστούν, ώστε να μην υπάρχουν «σκιές» που πάντα υπέβοσκαν και υποψίες για ιδιοτέλεια, κερδοσκοπία, μηχανορραφίες και διαπλοκή εις βάρος των συμφερόντων και των δικαιωμάτων των δημιουργών…

8ον: Τα αδελφά Σωματεία και Οργανισμοί (ΠΜΣ, Απόλλων, ΟΠΙ, ΕΜΣΕ κά.) ήταν πάντα ανταγωνιστικές και σχέσεις άσπονδης φιλίας. Αυτό δεν μπορεί να συνεχιστεί! Υπάρχει ανάγκη συνεννόησης σε νέες βάσεις.

9ον: Κάποια από τα εργοστάσια παραγωγής πλαστών δίσκων βινυλίου,  κασετών, cd, video κλπ, που βρίσκονται απόμερα σε Κομοτηνή, Βουλγαρία κ.ά. δεν στοχοποιήθηκαν τόσο, ώστε να γίνουν μέρος καθήκοντος έρευνας τής Αστυνομίας και των υπηρεσιών τού Κράτους, για να μην χάνονται καθημερινά εκατομμύρια διαφυγόντα κέρδη, φόροι και πνευματικά δικαιώματα…

10ον: Ο ορισμός του πνευματικού ή συγγενικού ποσοστού δικαιώματος στις διάφορες βαθμίδες, δεν είναι μία απλή υπόθεση με μοναδικό βοηθητικό παράγοντα τον δημιουργό (συνθέτη-στιχουργό κλπ), αλλά με το σύνολο των παράλληλων λεπτομερειών τής αγοράς τού προϊόντος, το οποίο καθορίζει εν πολλοίς τη διακύμανση. Έτσι, ο έλεγχος «από τους ίδιους τούς συνθέτες ως τους καταλληλότερους» είναι, κατά την άποψή μου, θέση ατελέσφορη και σαθρή λόγω ακαταλληλότητας τού όποιου δημιουργού να κατανοήσει την πολυπλοκότητα της καταγραφής τού πνευματικού δικαιώματος. Ένα ζήτημα που δεν μπορεί να καθορισθεί και να προσδιορισθεί μόνο και μόνο επειδή έχουμε το νόμιμο συμφέρον και δικαίωμα της αμεσότητας τού ελέγχου…

Αγαπητοί μου φίλοι και συνάδελφοι,
Τα προαναφερόμενα δεν είναι τα μόνα που «ευθύνονται» για την απαξίωση των μεγάλων ζητημάτων. Δεν είναι κρυφά γεγονότα. Είναι όμως ακανθώδη και αν ένας εισπρακτικός Οργανισμός (ΑΕΠΙ, ΟΠΙ), δεν μπόρεσε να τα ελέγξει επί τόσες δεκαετίες, με τις απαραίτητες «συμμαχίες» και συνεργασίες (δημιουργούς, ερμηνευτές, παραγωγούς, Εταιρειάρχες, Κράτος, Υπουργεία Οικονομικών, Πολιτισμού, Εμπορίου, Υπηρεσία Πάταξης Οικονομικών Εγκλημάτων, Αστυνομίες, Θεσμούς, κά.) τότε αυτό σημαίνει πως κάτι δεν κάνανε καλά οι φορείς, ώστε να ελέγχουν εκ μέρους μας την αγορά.

Σας ζητώ συγνώμη για τη φλυαρία μου, αλλά πιστέψτε με: Ένα νέο Σωματείο, όπως το νεοσυσταθέν «Άσμα 450+», το οποίο θα πρέπει να φιλοδοξεί να μας στεγάσει όλους, δεν οφείλει να παλέψει μόνο εναντίον της οικογένειας που κατέχει τήν ΑΕΠΙ ΑΕ. Οφείλει να αντιμετωπίσει και τα μύρια προβλήματα του Ελληνικού τραγουδιού, που έχουν συσσωρευτεί και αναζητούν λύσεις. Εάν στόχος μας είναι το εισπρακτικό μέρος και μόνο αυτό, θα συμβάλουμε κι εμείς στην παρεμπόδιση τής παροχής «οξυγόνου» που έχουν ανάγκη τόσο οι παλαιές γενιές, για να συνεχίσουν το έργο τους, όσο και οι νεότερες, για να φτιάξουν το δικό τους έδαφος, στη δύσκολη και σχεδόν αντικαλλιτεχνική εποχή τής οικονομικής και όχι μόνο, πτώχευσης που διανύουμε. Εάν οι στόχοι αυτοί προσπεραστούν αδιάφορα, τότε θα βρεθούμε μπροστά στην πραγματικότητα τής απόλυτης καλλιτεχνικής μας πτώχευσης…

Αγαπητοί μου συνάδελφοι του «Άσμα 450+»,
Νομίζω πως πριν απ’ όλα, τώρα που μπήκαμε σε νέα περίοδο, οφείλουμε να ρίξουμε το βάρος στη διαμόρφωση νηφάλιων και ειρηνικών σχέσεων, που ΘΑ ΠΡΕΠΕΙ να υπάρξουν, με την ομάδα των συναδέλφων τού ΜΕΤΡΟΝ που διαφωνεί και έχει διαφορετική αντίληψη από εκείνους του «Άσμα 450+». Μια σκληρή και θορυβώδης διένεξη με «εμφυλιακό κλίμα», που μαίνεται αυτή την περίοδο, αντί να μας οδηγεί στην δημιουργία φορέα και λύση τού προβλήματος, μας ωθεί σε ανταγωνισμούς και κλεφτοπόλεμο δίχως αποτέλεσμα. Ο καλός συνάδελφος Φίλιππος Πλιάτσικας σε μακροσκελή επιστολή του αναφέρει: «Λυπάμαι που πια αυτό που κυριαρχεί ως εικόνα στο ευρύ κοινό είναι ότι “τρωγόμαστε» μεταξύ μας, αντί να κοιτάξουμε να πάρουμε στα χέρια μας αυτό που μας ανήκει. Τα δικαιώματα των τραγουδιών μας.»
< http://news247.gr/eidiseis/psixagogia/politismos/filippos-pliatsikas-lypamai-gia-to-kynhgi-magisswn.4643268.html > Πιστεύω πως η παρέμβαση Γ. Γλέζου, με τους δημόσιους επιθετικούς προσδιορισμούς προς Πλιάτσικα-Φάμελλο και Δρογώση, θα έπρεπε να εμποδιστεί πάραυτα από το πάνελ και να καταδικαστεί ως άστοχη και επιζήμια.
Δεν έχουμε την πολυτέλεια ούτε την άνεση να σκορπιζόμαστε σε ανταρτοπόλεμο και εμφύλια «πυρά», που δεν ωφέλησαν ΠΟΤΈ κανέναν…
Η εικόνα μας προς τα έξω δεν είναι η καλύτερη και πολύ φοβούμαι πως η απαξία του κλάδου μας, αν επικρατήσει αυτό το κλίμα, κινδυνεύει να απλωθεί ενδεχομένως περισσότερο και από την ΑΕΠΙ…
Κλειστείτε σε ένα δωμάτιο, συζητήστε και πάλι, διαφωνήστε, βριστείτε, παίξτε μπουνιές, κλωτσιές, ματώστε, ώσπου να βρείτε κοινές συνισταμένες! Μην επιτρέψετε να χωριστούμε σε «καλούς» και «κακούς», σε «ηθικούς» και «ανήθικους», σε «τίμιους» και «πουλημένους»… Μην γίνετε τα μοιραία πρόσωπα που, εξ’ αιτίας της ΑΕΠΙ, θα συμμετάσχετε στη βύθιση του πλοίου που μεταφέρει τον κλάδο των Ελλήνων δημιουργών… Βρίσκεστε μπροστά στην Ιστορία και έχετε ευθύνες.

Κατά τ’ άλλα, εύχομαι κι εγώ καλή επιτυχία στους κοινούς μας στόχους. Είναι πλέον η εποχή που δεν έχουμε την πολυτέλεια να αποτύχουμε, για άλλη μια φορά. Γνωρίζουμε πως εδώ, σ’ αυτά τα χώματα, οι συλλογικές συνεργασίες δεν είναι το… ατού μας. Είμαστε μια χώρα τραγουδοποιός κι ένας λαός που αγαπάει το τραγούδι. Η Παράδοση και η εξέλιξη του ελληνικού τραγουδιού είναι κραταιές δυνάμεις που ευνούν όλους μας. Η σκυτάλη, από γενιά σε γενιά, πάντοτε φορτώνει με υποχρεώσεις τους νεότερους εάν αυτοί δουλέψουν με σοβαρότητα και καταφέρουν να ξεχωρίσουν το καλό από το κακό τραγούδι. Διαχωρισμός που απασχολεί τους δημιουργούς από αρχαιοτάτων χρόνων…

Με εκτίμηση σε όλους,

Νότης Μαυρουδής (27/4/2017)

Posted in Από 4/2010 και μετά | 1 σχόλιο

Σχολιάκι 318 (Μετα πάσης ειλικρίνειας…) (25/4/2017) Κληρονομιές…

Από ένα περίεργο συναίσθημα αποφεύγω να αναφέρομαι στην 21η Απριλίου 1967 την ημέρα της επετείου. Δυσκολεύομαι πλέον να θυμηθώ με σαφήνεια και με λεπτομέρειες τα γεγονότα. Όλα έχουν καλυφθεί μέσα σε ένα σύννεφο… Επί χρόνια αρκετά, κατά την περίοδο της νεότητάς μου, δεν έχανα ευκαιρία, με περίσσιο πάθος, να αναφερθώ σε αυτή τη μαύρη περίοδο με ένα υπόγεια ηρωικό και πατριωτικό συναίσθημα. Λίγα χρόνια μετά παρακολουθούσα, ως παρατηρητής, την τεράστια γκάμα δημοσιευμάτων και συζητήσεων σε ραδιόφωνα και τηλεοράσεις. Όταν προστέθηκε στην καθημερινότητά μας το διαδίκτυο, με τις αντιφατικές τοποθετήσεις τού… απλού κόσμου, αποστασιοποιήθηκα από την ετήσια συνήθεια τής κατάθεσης σκέψεων και προβληματισμών περί της μνήμης τής 21ης Απριλίου τού ’67. Καμία αμφιβολία πως υπήρξε ένα σημαντικό κομμάτι πολιτικής και ιστορικής εμπειρίας τής γενιάς μου. Ένα ισχυρό σοκ, μεταξύ νεότητας και ενηλικίωσης, δεν είναι μικρό πράγμα. Αλλά αποφεύγω να επανέρχομαι ετησίως στο ζήτημα. Να είναι άραγε ο φόβος αφαίρεσης κάθε ικμάδας και ζωτικότητας ενός γεγονότος και της ανάμνησής του, μετά από τόσες και τόσες τοποθετήσεις, επί μισό αιώνα ζωής, από αμέτρητους αρθρογράφους, μελετητές, ιστορικούς, καθώς και από πολίτες με άμεσες εμπειρίες τής επταετίας τής χουντικής δικτατορίας; Η τελευταία χτύπησε καίρια, από την πρώτη στιγμή, το μαλακό υπογάστριο της όποιας κοινωνικής ευαισθησίας και της ελπίδας των πολιτών για επιστροφή στην πολιτική κανονικότητα, μακριά από τις πληγές τού εμφυλίου και της συντηρητικής διακυβέρνησης, πριν και κατά τη δεκαετία τού ’60. Με το πραξικόπημα μεγάλωσε ακόμα περισσότερο η μεγάλη και χαίνουσα πολιτική πληγή, επαναφέροντας φυλακές, εξορίες, βασανιστήρια και επιφέροντας παράλληλα χτυπήματα σε κάθε φιλοπρόοδη προσπάθεια που ξεκινούσε από πολίτες και συλλογικές κινήσεις καλλιτεχνικής δημιουργίας, γεγονότα των οποίων τα σημάδια συναντάμε ακόμα και σήμερα στον κοινωνικό ιστό…
Εν πάση περιπτώσει, καλό είναι να επανερχόμαστε σε ό,τι μάς καθόρισε ως Έθνος. Οι μαθητές, οι σπουδαστές, γενικώς οι νέες γενιές, ίσως με τις επετείους να βρίσκουν αφορμή για να πιάσουν το νήμα της ιστορίας, να πληροφορηθούν τα όποια γεγονότα, να πάρουν παραδείγματα από τη μεταπολιτευτική εξέλιξη και να κατανοήσουν το πώς και γιατί πέσαμε στον «λαβύρινθο» της οικονομικής και κοινωνικής κρίσης. Ναι, η κοινωνία πρέπει να θυμάται, να επανέρχεται και, ελπίζω, να μαθαίνει.

Η 21/4/67 ήταν ημέρα κατάργησης του Συντάγματος και των όποιων ατομικών δικαιωμάτων από μια ισχυρή ομάδα συνταγματαρχών και άλλων τυχάρπαστων που αυτοανακηρύχθηκαν «πατριώτες» με την ανοχή μεγάλου μέρους τού… σοφού ελληνικού λαού! Ποια ανάλυση πλέον να κάνεις πάνω σ’ αυτό; Δεν χρειάζεται να φιλοσοφήσουμε περισσότερο, μέσα από τις σελίδες τού Facebook, όταν υπάρχουν εκατοντάδες βιβλία και χιλιάδες άρθρα που εξιστορούν και αναλύουν, εκείνη την αποφράδα ημέρα, εκείνη την τραγική και συνάμα γελοία περίοδο της επταετίας…

Ο χρόνος που κυλάει μάς κάνει να κληρονομούμε νέες επετείους, να προσθέτουμε νέες ημερομηνίες σημαντικές, για την ιστορία μας. Ένα ημερολογιακό έτος με απίστευτα πυκνά γεγονότα, επετείους, ημέρες μνήμης, εθνικές υποχρεώσεις που μάς επιβάλουν παρελάσεις, θρησκευτικές λιτανείες, εκκλησιαστικές δράσεις, πολιτικά λογύδρια, πανηγύρια και ατέλειωτα ταρατατζούμ…
Ιδού το ερώτημα: Τι κάνουμε; Να υποθέσουμε πως βαρεθήκαμε αυτά που κληρονομήσαμε; Θα ήταν ίσως θλιβερό να αποδεχθούμε πως η κληρονομιά, δηλαδή η σκυτάλη που παραδίδει η μία γενιά στην επόμενη με τη μορφή γεγονότων και εμπειριών, θα εξελιχθεί σε μία «βαρετή» υπόθεση… Απεναντίας, η… κληρονομιά, δεν είναι παρά μια διαρκής κατάθεση εμπειριών τής κοινωνίας στην… τράπεζα της ιστορίας και του πολιτισμού της.
Η επέτειος τής 21/4/67, χρησιμεύει πλέον, ως επί το πλείστον, ως ιστορική εμπειρία με ιδιαίτερη σημασία και στο πολιτισμικό κομμάτι τής χώρας μας. Η Χούντα, πέρα από το σκληρό χτύπημα κατά της ελληνικής κοινωνίας και των πολιτών, προκάλεσε βαρύ πλήγμα και σε ό,τι πνευματικό και δημιουργικό υπήρχε στη χώρα. Φρόντισε να κόψει οποιαδήποτε υποστήριξη και να κλείσει το οξυγόνο στους πνευματικούς πνεύμονες. Ποιητές, Συνθέτες, Συγγραφείς, Λογοτέχνες, Θέατρο, βιβλίο, δισκογραφία, κλπ, συνάντησαν σκληρές και αψυχολόγητες λογοκρισίες, ενώ με μεθοδευμένες απαγορεύσεις προσπάθησε να αποκόψει τους πολίτες από τον Πολιτισμό και την Παιδεία.

Με αυτή την έννοια, το ότι υπάρχει ακόμα ένα πολιτιστικό μελίσσι στην μεταχουντική εποχή μας, είναι ένας άθλος των δυνάμεων του πολιτισμού, διότι δεν έχω αντιληφθεί καμιά ιδιαίτερα μεγάλη συμπαράσταση των ελληνικών κυβερνήσεων και πριν από την κρίση, προς τις ανάγκες τής πνευματικής δημιουργίας και της πολιτιστικής παραγωγής. Και έχω προσέξει πως αυτό ισχύει και θα συνεχιστεί…

Νότης Μαυρουδής

Posted in Από 4/2010 και μετά | Σχολιάστε

Σχολιάκι 317 (Μετα πάσης ειλικρίνειας…) (22/4/2017) Λουκέτα παντού…

Δεν μπορούσα να φανταστώ πως αυτό που λέμε οικονομική κρίση και πτώση τού επιπέδου ζωής θα καταγραφόταν στο γενικότερο τοπίο τόσο ανάγλυφα, τόσο… θεαματικά! Όντως, σχεδόν τα πάντα έχουν να κάνουν με το θέαμα, την εικόνα και όλα επηρεάζονται από αυτήν. Με αφορμή την ερημιά των δρόμων και των κλειστών μικροεπιχειρήσεων αυτές οι σκέψεις. Το ¨λουκέτο¨, όπως συνηθίζουμε να το λέμε, αυτή η άκρως μελαγχολική εικόνα σε μαγαζιά και σε καταστήματα, καταγράφηκε δια παντός εντός μου. Μια πραγματικότητα που την συναντάμε πλέον σε όλο το λεκανοπέδιο της Αττικής και σε όλη τη χώρα…
Κλειστά μαγαζιά, κάτι σαν νεκρή φύση, σκοτάδι και ερημία. Τα προκαλούμενα συναισθήματα, από τις εικόνες των λουκέτων, δίνουν και παίρνουν. Η των πραγμάτων αισθητική όψη, τραυματισμένη θα πρέπει να… συμφιλιωθεί με το θέαμα αυτό. Μπορεί; Όλα χωνεύονται και το πρώτο που θα πρέπει να συνηθίσει είναι, το μάτι. Αυτό που άλλα έβλεπε και τώρα άλλα θα πρέπει να συνηθίσει, εάν θέλει να επιβιώσει…
Σε μια βόλτα στους δρόμους, σε όποιους δρόμους, ο περιπατητής θα εισπράξει το συναίσθημα της… σφαγής των αμνών. Το κάθε λουκέτο είναι και μια προσωπική ιστορία και όλες μαζί οι ιστορίες είναι το αφήγημα της εποχής που κρατάει επτά και πλέον χρόνια, και μας κάνει να συνειδητοποιήσουμε ότι η χώρα αυτή δεν μπορεί πλέον να ξεπεράσει τις πολυάριθμες κακοδαιμονίες διαχείρισης και διοίκησης. Θέλω να αποφύγω οποιαδήποτε «κρυφή» αντιπολιτευτική διάθεση. Πολλές φορές καταφεύγουμε σ’ αυτήν, για να… λύσουμε δήθεν τον κόμπο με τον οποίο δύσκολα και χρονοβόρα θα μπορούσαμε να ξεμπερδέψουμε, αλλά βλέπεται ο χρόνος δεν έχει συναισθήματα. Ξέρει μόνο να κυλάει. Τα τρένα περνούν, κι εμείς ακίνητοι απλώς κουνάμε το μαντήλι…

Είναι σημερινό φαινόμενο αυτό; Όχι, δεν είναι ούτε σημερινό, ούτε φαινόμενο είναι. Χρόνια τώρα βρισκόμαστε σε μια ασθμαίνουσα αγορά, που με επιμονή βαδίζει προς μια καταστροφική πορεία. Σαν τους ισχυρούς αέρηδες που έβγαλαν το πλοίο εκτός πορείας. Το κάθε λουκέτο προσθέτει σκοτεινά χρώματα στο γενικότερο κάδρο. Για να παραφράσω το άσμα θα πω: Κάθε λουκέτο και καημός/ κάθε καημός και δάκρυ… Ένα κοινωνικό πραγματικό δράμα ξετυλίγεται μπροστά μας, που θα αποφύγω εδώ την βαθύτερη πολιτική και κοινωνιολογική ανάλυσή του, προσπαθώντας απλώς να το εκλάβω ως ένα αποκαρδιωτικό θέαμα καθημερινότητας, που πιθανώς να μπορεί να εμπνεύσει και πάλι ποιητές, λογοτέχνες, μουσικούς. Να γίνει πρώτη ύλη για ποικίλους δημιουργούς.
Να θυμηθούμε πως στη δεκαετία του ’50 και του ’60 ενέπνεαν τα γκρεμισμένα σπίτια, οι μαχαλάδες, το τσαρδί, το πηλοφόρι, το μυστρί, η Δραπετσώνα, «στην τρύπια στέγη του άστρα και πουλιά», η φτωχολογιά, λέξεις και έννοιες που χαρακτήρισαν μια αλησμόνητη εποχή λαϊκής τέχνης. Βγήκαν τότε ποιητές και μουσικοί και τα καταγράψανε, για να τα έχουν οι επόμενοι και να τα θυμούνται στα μεγαλώματά τους…
Τώρα τα λουκέτα δηλώνουν νέα φτώχια! Και αυτή η φτώχεια εισχώρησε βίαια, κατακτητικά. Οι «κοινωνικές παροχές» ανίκανες και ανύπαρκτες σ’ αυτή τη χώρα, ευνόησαν την ευρεία εξάπλωση της «αρρώστιας» τού κλεισίματος των καταστημάτων, στο μεγαλύτερο κομμάτι τού εμπορικού κόσμου τής χώρας.
Ποιος θα βρεθεί τώρα να ιστορήσει την εποχή των λουκέτων; Να νιώσει σε βάθος το σκοτάδι τού άδειου και κλειδωμένου χώρου, εκείνου που βρίσκεται στο δίπλα και στο παραδίπλα άδειο κατάστημα… Ολόκληρα οικοδομικά τετράγωνα θεοσκότεινα, έρημα, εγκαταλελειμμένα, αραχνιασμένα, έχουν ήδη μεταμορφωθεί σε σύγχρονο μακάβριο θέαμα, που το προσπερνώ, αποστρέφοντας το βλέμμα, ώστε να αποφύγω τον… υπαρκτό ρεαλισμό μιας άλλοτε σφύζουσας από ζωή κοσμοπολίτικης πόλης. Δεν είναι μόνο η Αθήνα. Παντού η ίδια μεταδοτική και έρπουσα ασθένεια της εικόνας τού «κενού», που συνεχίζει να καταβάλλει και να αποσαθρώνει την οικονομία τής χώρας μας. Από μόνο του το θέαμα με ξεπερνάει κάθε φορά που βρίσκομαι μπροστά του… Νιώθω απόλυτη ερημιά και ανασφάλεια. Αισθάνομαι συγχρόνως πως αιωρούμαι στη σφαίρα ενός σουρεαλιστικού θεάματος, που έχει να κάνει με την εξαντλημένη ενέργεια και τα παρακμιακά σημάδια μιας ολόκληρης κοινωνίας…

Όχι, όχι, δεν θέλω να το μπερδέψω με την πολιτική αυτό το βάσανο, παρ’ όλο που πιο μπλεγμένο δεν γίνεται… Από τη στιγμή όμως που, για το γεγονός, δεν βαρύνεται πλέον μόνο μία πλευρά τής πολιτικής, θα πελαγοδρομούσα στην προσπάθεια ανάλυσής του.
Η πόλη είναι και εικόνα. Η κρίση αποτυπώνεται σ’ αυτή την εικόνα τής ερημίας και της εγκατάλειψης. Μια τέτοια πραγματικότητα δεν μπορεί ουδείς να την αμφισβητήσει, αφού τα λουκέτα, τα εγκαταλελειμμένα μαγαζιά, είναι πλέον περισσότερα από τα εν λειτουργεία. Πώς θα λυθεί ο γρίφος; Με την ανάπτυξη λένε. Και πώς θα αναπτυχθεί μια οικονομία η οποία βασίζεται στους μη έχοντες όταν αυτοί οι τελευταίοι είναι οι περισσότεροι; Το ξέρω, είναι αυτονόητα και εύλογα ερωτήματα που δεν έχουν εύκολη απάντηση από τη στιγμή που, η ως τώρα διαμόρφωση της πραγματικότητας, όχι μόνο έχει αγκυλώσει τον πολίτη αλλά τον έχει θέσει και εκτός μάχης…

Τα άδεια, τα κλειστά με λουκέτο καταστήματα, μαγαζιά, εμπορικά κέντρα, γραφεία σε κάθε οικοδομικό τετράγωνο, τα προς πώληση σπίτια, είναι σήμερα στο επίκεντρο της ζωής. Είναι το κυρίαρχο, μαζί με την ανεργία, καθημερινό ζήτημα, που αναζητά κατανόηση, ανάγνωση, ανάλυση και, εντέλει, πολιτική οξυδέρκεια από όλους μας…
Την διαθέτουμε;

Νότης Μαυρουδής

Posted in Από 4/2010 και μετά | 1 σχόλιο

Σχολιάκια 316 (Μετα πάσης ειλικρίνειας…) (10/4/2017) Αυτή τη φορά κατέγραψα επί μέρους θεματάκια που έχουν απασχολήσει την καθημερινότητά μας. Θέματα των ημερών που προκαλούν την ανησυχία μου και θέλω να τα μοιραστώ μαζί σας.

ΚΑΙ Η ΑΜΕΡΙΚΗ ΣΤΟ ΚΟΛΠΟ
Όχι θα έλειπε… Ο πλανητάρχης θα έπρεπε (κατά την άποψή του) να δηλώσει την παρουσία του δια των όπλων. Δεν θα μπορούσε η… μεγάλη Αμερική να μείνει εκτός παιχνιδιού στη Συρία. Οι δυνατότητες προσωπικής ανάλυσης βέβαια, δεν είναι σε τέτοιο επίπεδο που θα με βοηθούσαν να εμβαθύνω πάνω στο θέμα, όμως κάτι μου λέει πως εκεί, σ’ αυτή την βασανισμένη και καταστραμμένη πλέον χώρα τής Μέσης Ανατολής, υπάρχει… μέλι! Οι εμπλεκόμενες χώρες που ευνοούν τον Άσσαντ, τους φανατικούς Ισλαμιστές, την αντιπολίτευση και πάσης φύσεως φυλάρχους, τρομοκράτες, πολεμοκάπηλους, διακινητές, αρπαχτικά διάφορα, κρυφά και φανερά συμφέροντα, γεωστρατηγικές πολιτικές, όλος αυτός ο πολτός που έχει αφανίσει γυναικόπαιδα και άμαχο πληθυσμό, αποσκοπεί σε κομμάτι τής… πίττας.
Η Συρία, ως φαίνεται, «κρύβει» κάτι το ιδιαίτερο, εξ’ ου και ο λαβύρινθος και  η απουσία, προς το παρόν, λύσης, η οποία αντί να έρθει, όλο και περισσότερο απομακρύνεται. Οι βομβαρδισμοί τού Τραμπ, ήρθαν για να σκοτεινιάσουν ακόμα περισσότερο το ήδη μακάβριο τοπίο.
Ίσως η Συρία είναι ο καθρέφτης τού σημερινού κόσμου. Ενός κόσμου αυτοκαταστροφικού, που έχει εξαντλήσει την πολιτισμική του δυναμική και την δημοκρατική του παρακαταθήκη, υποταγμένος πλέον στη δύναμη των όπλων. Παλιά ιστορία θα μου πείτε, την έχουμε δει τόσες φορές και θα περίμενε κανείς τα παθήματα να γίνονται μαθήματα, αλλά η πραγματικότητα μάς λέει άλλα πράγματα. Αφού μαζεύτηκαν στις εξουσίες των μεγάλων χωρών, αποκλειστικά, κουζουλοί, παράφρονες…
Να περιμένουμε λοιπόν τι;

ΤΕΤΑΡΤΟ Ή ΤΡΙΤΟ;
Αναρωτιέμαι: Τέταρτο μνημόνιο ή απλώς συνέχεια του Τρίτου, η νέα συμφωνία μετά την πολυσυζητημένη αξιολόγηση; Ο υπουργός Τσακαλώτος μας προειδοποίησε, ο άνθρωπος, πως «θα στεναχωρήσουν τον ελληνικό λαό τα νέα μέτρα»…
Μα, πού τα λέει αυτά ο υπουργός; Σε εμάς, τον… σοφό και… ηρωικό λαό που, τουλάχιστον επί επτά συναπτά χρόνια, όλο για τα χειρότερα προετοιμαζόμαστε; Τόσα χρόνια ασκήσεων, κράτημα της αναπνοής, συνεχόμενες επικύψεις, συνήθως στα τέσσερα (βλέπε Καμμένο), τώρα τις λέμε και κυβιστήσεις, παρακολουθούμε τις… άοκνες και… ανυποχώρητες προσπάθειες συνεννοήσεων, σε Χίλτον και Βρυξέλλες, τις εφιαλτικές μνήμες υποσχέσεων για λαγούς με πετραχήλια, από το στόμα αμετροεπών αριστερούληδων κυβερνητών, καθώς και άλλων που τείνουμε να τους ξεχάσουμε… Όχι. Το εθνικό μας σθένος θα αντέξει (;) την αναμενόμενη στεναχώρια που μας εξασφάλισε, με την σειρά του, ΚΑΙ ο υπουργός με το κόκκινο σακίδιο.
Σ’ αυτόν τον τόπο δεν πλήττεις ποτέ. Το παραδεχόμαστε όλοι. Είναι η ταυτότητα της χώρας. Το μόνο που μας παρηγορεί είναι η Άνοιξη, με την ανθοφορία, τα πουλάκια που κελαηδούν και τα τριζόνια… «τρι και τρι και τρι και τρι», που έλεγε κι ο Ελύτης… Οι νύχτες θα γίνουν πιο ρομαντικές και η ψυχή ίσως αποκτήσει μια ανάταση. Τώρα που εξασφαλίσαμε το ‘19’ το ’20, ως έτη ακόμα πιο σκληρών περικοπών, δηλαδή ένα μέλλον πιο στενάχωρο, ας δούμε πώς θα βγάλουμε το ’17 και το ’18. Καλούμαστε να… επιβιώσουμε ως τότε και να ανεχτούμε ποιος ξέρει τι ακόμα.
Δυσκολεύομαι να δώσω το ελπιδοφόρο σύνθημα τής Ανάστασης των ημερών. Δεν με παίρνει… Θα το ψάξω με τον… ψυχολόγο μου, για το πώς θα μπορέσω  να ξεπεράσω τέτοια στεναχώρια…
ΣΟΥΗΔΙΑ κλπ.
Η πρόσφατη τρομοκρατική επίθεση στη Σουηδία, έδειξε και το επίπεδο σοβαρότητας τής σκανδιναβικής χώρας που αντιμετώπισε την τραγωδία με σύνεση. Όχι πως στα παρόμοια συμβάντα οι άλλες χώρες (Γαλλία, Βέλγιο, Γερμανία, Ολλανδία, Ηνωμένο Βασίλειο, Ρωσία, εχθές η Αίγυπτος) επέδειξαν διαφορετική συμπεριφορά. Αντιθέτως, παρακολουθώ συγκλονισμένος το πένθος, τα λουλούδια, τα κεριά και τη συγκίνηση στα πρόσωπα των επισκεπτών, στα σημεία των επιθέσεων. Από την άλλη μεριά, βλέπω τον αποτρόπαιο πόλεμο των τζιχαντιστών, που δεν έχει όρια και κανόνες. Θα μου πείτε: Ποιος πόλεμος έχει κανόνες; Ούτε οι «προηγμένες» χώρες, με τις εισβολές και τους βομβαρδισμούς, βρίσκονται στο κάδρο οποιασδήποτε λογικής… Ο απόλυτος παραλογισμός σε όλο το μεγαλείο του!!!
Ωστόσο, κάποιες από τις προαναφερθείσες χώρες είναι κατά κάποιο τρόπο υπεύθυνες για την διαμόρφωση αντιευρωπαϊκής υστερίας από τους ριζοσπαστικοποιημένους μουσουλμάνους. Δεν είναι βέβαια η στιγμή να ξεμπλέξουμε το νήμα τής ευθύνης για τις αποικιοκρατικές συμπεριφορές αυτών των ευρωπαϊκών κρατών.
Η Σουηδία όμως; Αναρωτιόμαστε, γιατί αυτή η επίθεση τζιχαντιστή σε μια χώρα που συμπεριφέρεται ειρηνικά; Μου φαίνεται πως τον απόλυτο παραλογισμό δεν μπορείς να τον κατανοήσεις, ούτε να τον αντιμετωπίσεις. Τι να σκεφτώ και τι να πω; Το αποτρόπαιο συμβάν στη Στοκχόλμη, θα πρέπει κι αυτό να εξεταστεί με περίσκεψη…

REALITY
Γέμισαν οι τηλεοράσεις μας από Reality. Όλο και περισσότερα προβάλλονται στις οθόνες μας και αποσπούν την προσοχή μας. Την προσοχή τού μεγαλύτερου ποσοστού τών τηλεθεατών. Λένε πως, ένα θέαμα που βλέπουν «οι πολλοί», είναι κατά κάποιον τρόπο «εικόνα» κοινωνικής συμπεριφοράς, που θα πρέπει να λαμβάνεται σοβαρά υπ’ όψη. Είναι, όντως, άποψη που δεν απορρίπτω, παρ’ όλο που ουδέποτε έγινα ακροατής ή θεατής μιας μόδας που ρίζωνε κατά διαστήματα στον κοινωνικό περίγυρο.
Τα Reality είναι λαϊκή κουλτούρα και ισχυρή εικονική πραγματικότητα, που κεντρίζει το ενδιαφέρον «των πολλών». Είναι εισαγόμενο προϊόν και απαραίτητο αναβολικό, για μια χώρα με αξεπέραστα κοινωνικά προβλήματα. Είναι θέαμα με όλες τις συνταγές για πνευματική αγκύλωση που την υφίστανται μικροί και μεγάλοι. Το Reality θα κάνει τον κύκλο του (δεν μπορώ αυτό να το ορίσω σε χρόνο) και όταν δείξει σημάδια κόπωσης θα ανανεωθεί και θα προβληθεί κάποιο άλλο «αναβολικό», εκείνο που οι νέες κοινωνίες θα αναζητούν… Τα  Reality, φαίνεται πως δεν φοβούνται οικονομικές κρίσεις και κοινωνικές δυσκολίες, διότι, όπως τα ψυχοφάρμακα, υποκαθιστούν τα αντίστοιχα χαπάκια, που ούτως ή άλλως πωλούνται σε μεγάλες ποσότητες «στους πολλούς»…
ΥΣΤΕΡΙΕΣ ΣΤΟΥΣ ΔΡΟΜΟΥΣ…
Χιλιοειπωμένο το θέμα και ανεξάντλητο.
Κάθε χρόνο, σε κάθε εποχή, οι δρόμοι βάφονται με αίμα από τα πολυποίκιλα τροχαία. Δεν προλαβαίνουμε να μετράμε θύματα. Ελπίζαμε πως τα έργα, με τις παραδόσεις εθνικών και ασφαλών δρόμων, θα χαμήλωναν τους δείκτες δυστυχημάτων, αλλά αυτό ακόμα δεν έχει συμβεί. Πέρα από τους δρόμους, υπάρχει και ο ανθρώπινος παράγοντας που έχει να κάνει με τις ταχύτητες, την καταλληλότητα των οχημάτων, το αλκοόλ, την αφηρημάδα, του σεβασμού των κανόνων κλπ. Καθημερινά χάνουμε κόσμο. Στο πρώτο εξάμηνο του 2016, σύμφωνα με τα επίσημα στατιστικά στοιχεία τής Τροχαίας, 378 άτομα έχασαν τη ζωή τους… Θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για έναν κανονικό πόλεμο! Το μέγεθος της τραγωδίας δεν αφορά μόνο στους νεκρούς αλλά και στους τραυματίες.
Οδηγώ μόνος μου αλλά ανάμεσα σε χιλιάδες άλλους που περνούν από αντίθετη κατεύθυνση, από αριστερά, από δεξιά, με ταχύτητες εξωφρενικές, με αργοπορίες, με φλας, χωρίς φλας, οι περισσότεροι με επιθετικότητα… Κάθε φορά που οδηγώ σκέφτομαι το απρόσμενο, το απρόοπτο, το ξάφνιασμα, τον αιφνιδιασμό… Πώς να οδηγήσεις έτσι; Πώς να συγκεντρωθείς;
Υστερία των οδηγών στους δρόμους. Κι επειδή η Άνοιξη έχει την ιδιότητα, μεταξύ άλλων, να αναστατώνει τις ορμόνες, προκαλεί τραγικές επιπτώσεις στους εθνικούς (και όχι μόνο) δρόμους, γιαυτό καλό θα ήταν, να διαβάζουμε τις στατιστικές τροχαίων, κάθε φορά που θέλουμε να πιάσουμε το τιμόνι…

Νότης Μαυρουδής

Posted in Από 4/2010 και μετά | 2 Σχόλια

Σχολιάκι 315 (Μετα πάσης ειλικρίνειας…) (6/4/2017) Το γαρύφαλλο της ουτοπίας…

Η μαζική αναφορά στο πρόσωπο τού Μπελογιάννη (1915-1952) κεντρίζει το ενδιαφέρον όλων όσοι ασχολούνται με την σχολιογραφία. Όχι για να προστεθεί ένα ακόμα κείμενο στην ακατάσχετη και ανιστόρητη πολλές φορές φλυαρία χολερικών τύπων, αλλά ως ευκαιρία, μήπως και βγει κάποιο ισορροπημένο συμπέρασμα για τα χρόνια που πλήγωσαν και ως φαίνεται συνεχίζουν να πληγώνουν, παρόλο που αφορά σε θέματα «παλαιάς εποχής».
Ο «άνθρωπος με το γαρύφαλλο» έρχεται και πάλι να ανακινήσει τη σκοτεινή ιστορία των δεκαετιών ’40 και ’50, όταν η δίκη και η εκτέλεσή του, είχε κινητοποιήσει τους ενδιαφερόμενους και διανοούμενους της εποχής, οι οποίοι αντιμετώπισαν την όλη υπόθεση και ως σύμβολο τού αιτήματος να μπει ένα τέλος στις σκληρές αντικομουνιστικές μεθόδους και να περάσουμε, με κάποιο τρόπο, στην ειρηνική περίοδο που είχε ανάγκη η απελευθερωμένη  από τον γερμανικό φασισμό Ευρώπη. Η δημοφιλής ζωγραφιά τού Picasso, οι εφημερίδες τής εποχής, μαρτυρούν το έντονο πανευρωπαϊκό ενδιαφέρον για την ελληνική πολιτική κατάσταση εκείνης τής περιόδου.
Τώρα, με την απόσταση των 65 χρόνων από την αποφράδα εκείνη ημέρα τής εκτέλεσής του (μαζί με τους συντρόφους του, Μπάτση, Καλούμενο, Αργυριάδη) και με αφορμή τα πρόσφατα εγκαίνια του Μουσείου Μπελογιάννη που στήθηκε στην Αμαλιάδα, οι μνήμες και τα ανακλαστικά μάς επαναφέρουν στη σκοτεινή εκείνη περίοδο που στιγματίζει ακόμα και σήμερα τη χώρα. Οι πληγές τού διχασμού, η αντικομουνιστική υστερία τής τότε Δεξιάς (συνονθύλευμα ταγματασφαλιτών, δοσιλόγων, βασιλικού παρακράτους και συντηρητικών πολιτικών) έφτιαξαν μίγμα εξουσίας που αντιμετώπισε με απόλυτη σκληρότητα (μέσα από εξορίες, φυλακές και κοινωνικές διακρίσεις), εκείνους που πολέμησαν τον κατακτητή και συγχρόνως αγωνίστηκαν για μια ουτοπική ελπίδα, όπως αποδείχθηκε πολύ αργότερα. Αν προστεθούν και οι λαθεμένοι χειρισμοί τού τότε ΚΚΕ και της εξάρτησής του από ξένες επιρροές, τότε ίσως να μπορέσουμε να αντιληφθούμε εκείνο το βαρύ κλίμα, με οσμή θανάτου…
Ο Νίκος Μπελογιάννης ήταν ένα σημαίνον πρόσωπο εκείνης τής εποχής και ανήκει σε μια σελίδα τής νεότερης ελληνικής ιστορίας που προκαλεί τη μελαγχολία μας. Και αυτός και οι σύντροφοί του ασφαλώς και γνώριζαν τις σκοτεινές πλευρές των αποφάσεων του ΚΚΕ, αλλά η πίστη στο κόμμα ήταν… υπεράνω όλων! Είναι ιδιαιτέρως δύσκολο, έως ακατόρθωτο, να επιστρέψουμε έστω νοητά, σε εκείνη την περίοδο. Ειδικές συνθήκες τής εποχής και του παγκόσμιου status quo, δημιούργησαν επιστρώματα ιδεολογιών, εξαρτήσεις και πάθη εκατέρωθεν. Η μια πλευρά νίκησε και η άλλη ηττήθηκε. Εκείνη που ηττήθηκε όμως κατά κράτος, ήταν η ίδια η χώρα που διεύρυνε τις πληγές της. Έτσι τελειώνουν οι πόλεμοι και μετά αρχίζουν οι «επίλογοι», οι οποίοι κι αυτοί περιέχουν έναν άλλον κρυφό και φθοροποιό «πόλεμο», που αφήνει τραύματα, πληγές και τέτοιου είδους παρακαταθήκες…
Πέρασαν πολλά χρόνια για να αποκατασταθεί η πολιτική ηρεμία, μέσα από το δημοκρατικό κλίμα και τη νομιμοποίηση τού κομμουνιστικού κόμματος, που ξεκίνησε από την πτώση τής Χούντας τού ’74 και μετά. Όχι πως σήμερα απουσιάζει ένα διχαστικό κλίμα. Δυστυχώς για μάς εξακολουθεί να υποβόσκει το «Εμείς-Αυτοί» και άλλα τέτοια… Οι πόλοι Δεξιά-Αριστερά και οι εντάσεις τους, εξακολουθούν να υπάρχουν και κάθε τόσο ανασύρονται σκελετοί από το ντουλάπι τής ιστορίας, από τους μεν και τους δε… Ίσως είναι θέμα ταπεραμέντου μιας… φυλής που θαρρείς και… δραστηριοποιείται μόνο μέσα από διχαστικές ενέργειες και πεποιθήσεις.
Να επαναλάβω πως η χώρα μας έδειξε, για ακόμη μια φορά, ότι οι πολίτες της θα πρέπει να διανύσουν μεγάλη απόσταση για να αποδεχτούν πως ένας άνθρωπος, εκτελεσμένος από μια κυβέρνηση που ασκούσε εξουσία υπό την επιρροή τού εμφύλιου μίσους, μπορεί να γίνει σύμβολο αγώνα και να υποστηρίζεται από ομοϊδεάτες του σήμερα, σε μια ελεύθερη και (παρ’ όλα τα προβλήματα) δημοκρατική κοινωνία, μέσα στα δικαιώματα που σου παρέχει και η ευρωπαϊκή της ένταξη. Η αναφορά στην εκτέλεση Μπελογιάννη (1952), δεν προκαλεί κανένα κίνδυνο στη δημοκρατία μας. Απεναντίας, ανασύρει το ζήτημα τού επιβεβλημένου φόρου τιμής σε αγωνιστές και προσωπικότητες, που ξεχώρισαν στους δύσκολους καιρούς και στις ζοφερές εποχές τής σκλαβωμένης Ελλάδας.

Ας τιμήσουμε λοιπόν, μέσα από διάφορες εκδηλώσεις όλους εκείνους που διακρίθηκαν για τους αγώνες και τις θυσίες τους, για την Πατρίδα, την Ελευθερία και τη Δημοκρατία. Η πολιτική ταυτότητα και η ιδιότητα τού καθενός (αστός, κομμουνιστής, αριστερός, σοσιαλιστής, δημοκράτης, αναρχικός, άνθρωπος τού πνεύματος ή επιστήμονας) είναι α δ ι ά φ ο ρ ο… Είναι αυτονόητη φυσικά η αναντίρρητη αποστροφή μας για οποιαδήποτε ενέργεια ναζιστικής και ρατσιστικής προέλευσης.
Η ιστορία, όπως και ο χρόνος, δεν σταματά. Κινείται, μας εμπεριέχει και είναι εδώ. Κάθε μέρα ανανεωμένη. Την βρίσκουμε εύκολα. Οι βιβλιοθήκες είναι ανοιχτές και προσβάσιμες.
Ας κρατήσουμε μια σοβαρότητα λοιπόν και ας εντάξουμε όλη αυτή τη φασαρία περί Μπελογιάννη, σε έναν παραπαίοντα πολιτικό πολιτισμό, ο οποίος συνεχίζει να σέρνεται χωρίς λόγο και νόημα. Ούτως ή άλλως, είπαμε: Είναι δυσκολότατο να σκεφτόμαστε, να αντιλαμβανόμαστε και να αναλύουμε τα γεγονότα, αποκλειστικά κάτω από το πρίσμα των σημερινών εμπειριών κι όχι με την κατανόηση του ιστορικού πλαισίου εκείνης τής εποχής, πριν από 62 χρόνια… Έχουμε ήδη χάσει το momentum, την ικανότητα τής ενσυναίσθησης των κινήτρων των πρωταγωνιστών, καθώς και την επίγνωση της τότε πραγματικότητας, για να καταλάβουμε πως ο Μπελογιάννης υπήρξε ένα τραγικό πρόσωπο αλλοτινών καιρών και ουτοπικών μύθων, οι οποίοι δεν έχουν καμία σχέση πλέον με το σήμερα…
Μένει η ζωγραφιά του Picasso με το γαρύφαλλο, κομμάτι κι αυτή τής ιστορικής μνήμης. Μας θυμίζει τους χαλεπούς καιρούς και η ζωγραφιά δεν ήταν απ’ αυτές που λέμε «έργο τέχνης», αλλά πάντως, το πρόσωπο του Μπελογιάννη σηματοδοτεί την προσφορά ενός σπουδαίου ζωγράφου στους παγκόσμιους αγώνες τής ουτοπίας…

Νότης Μαυρουδής

Posted in Από 4/2010 και μετά | Σχολιάστε

Σχολιάκι 314 (Μετα πάσης ειλικρίνειας…) (3/4/2017) Ο υψηλότατος Μίκης.

Όταν νιώθω τη διάθεση να αναφερθώ στον Μίκη Θεοδωράκη, ομολογώ πως αισθάνομαι ένα δέος και μια αμηχανία, λόγω προσωπικότητας, λόγω έργου, λόγω ηλικίας…
Είναι πάμπολλες οι σκέψεις που με περιτριγυρίζουν. Μόνο και μόνο το γεγονός ότι, η αναφορά στο όνομά του, περικλείει ένα χρονικό διάστημα εβδομήντα (70)  χρόνων εμβληματικής δημιουργικής πράξης, με ξεπερνάει… Και δεν είναι μόνο η μουσική του παρουσία. Αγώνες, κατά την Κατοχή, για την απελευθέρωση, εναντίον της χούντας, αγώνες για τη δημοκρατία, για το ελληνικό τραγούδι… Ένας συνεχής αγώνας που άφησε το δικό του προσωπικό αποτύπωμα στον πολιτισμό και την πολιτική, που έσπρωξε τη χώρα προς μια διαφορετική οπτική καταφέρνοντας να συνδέσει παγκοσμίως το τραγούδι του με τα αιτήματα εκείνων που αγωνίστηκαν κατά τη διάρκεια της μετεμφυλιακής περιόδου, αλλά και κατά τη διάρκεια της χούντας, προβάλλοντας τα αιτήματα για δημοκρατία στην Ελλάδα.
Δεν έχω την πρόθεση εδώ να καταγράψω πράγματα τα οποία είναι ευρέως γνωστά. Η επιθυμία μου, να γράψω για τον Μίκη, γεννήθηκε από την συγκίνηση που μου προκάλεσαν τα λεγόμενά του, κατά την παρουσίαση, την τελευταία μέρα τού Μαρτίου (31/3/2017), του βιβλίου του «Μονόλογοι στο Λυκαυγές» (εκδ. Ιανός). Εκεί, ο υψηλότατος, από πάσης απόψεως (έτσι μ’ αρέσει να τον λέω), με το δικό του σκωπτικό ύφος, εκμυστηρεύτηκε λόγια αληθινά που μόνο γενναίοι άνθρωποι τολμούν να πουν:
«Είμαι αυτό που λένε “πλήρης ημερών”. Άσε που είμαι πεισιθάνατος. Αν και μέχρι τώρα συνήθως οι βασανιστές μου ήταν αυτοί που δεν ήθελαν με τίποτα να πεθάνω, γιατί καταλάβαιναν πως νεκρός θα ήμουν πολύ πιο επικίνδυνος. Πάντως, τώρα, στα 92 μου προκαλώ τον Χάρο να έρθει να δούμε ποιος θα αντέξει περισσότερο στο χορό και το τραγούδι.» (Εφημερίδα των Συντακτών)
Ομολογώ πως δεν είναι εύκολο να ακούς τέτοιες κουβέντες από τον υψηλότατο αυτόν άνθρωπό μας. Είναι η ζωντανή ψυχή ολόκληρης τής μεταπολεμικής εποχής μας. Είναι το πιο ζωντανό πολιτισμικό μας αγαθό και ο Δημιουργός (με δ κεφαλαίο) που με το έργο του μπόλιασε όχι μόνο τη χώρα, αλλά ολόκληρο το έθνος. Την καλλιέργεια τής νεοελληνικής αισθητικής. Μαζί με τον Μάνο Χατζιδάκι ρίξανε μπετά και σιδεριές, ώστε να χτιστεί εκεί πάνω το οικοδόμημα τής ενσυνείδητης μεταπολεμικής ελπίδας και ανάτασης.
Κατάφεραν και συγκέντρωσαν και οι δυο, μνήμες, ασπρόμαυρες φωτογραφίες, εικόνες και εποχές μιας Ελλάδας, μιας πατρίδας κατακερματισμένης, εμφυλιακής, προσφυγικής, διαλυμένης, δίχως πυξίδα, με μόνη «περιουσία» το δημοτικό τραγούδι, το ρεμπέτικο, τους ποιητές του ’30 και την ανάγκη του κόσμου να οραματίζεται έναν κόσμο καλύτερο, πήραν λοιπόν όλα αυτά τα στοιχεία και με την ευφυΐα, τη γνώση και το πληθωρικό τους ταλέντο μάς τροφοδότησαν με ψυχική και πνευματική τροφή που θα συντροφεύουν αυτόν το τόπο στο διηνεκές… Ο υψηλότατος, θα θέλαμε να είναι εδώ. Να γράφει, να ιστορεί, να διηγείται τις παραμυθίες του, να ξαναζωντανεύει το παρελθόν και τις μνήμες.

Ο τίτλος του βιβλίου του, όπως είπαμε είναι: «Μονόλογοι στο Λυκαυγές»! Μονόλογοι στο ξημέρωμα δηλαδή και για να μην βάψουμε την όποια μας εντύπωση με τα χρώματα τής ανατολής, έρχεται να συμπληρώσει, στον επίλογο τού βιβλίου, την ακόλουθη φράση:  «Δεν υπάρχει αμφιβολία. Αυτό είναι το τελευταίο μου βιβλίο!». Αναφέρεται στο κεράκι που τρεμοσβήνει… Στο λυκόφως μιας έντονης και δυναμικής προσωπικότητας που, για πρώτη φορά, αναφέρεται συνειδητά στον Χάρο και τον καλεί «να αναμετρηθούμε», όπως τονίζει με εκείνο το Θεοδωρακικό μειδίαμα και τα μισόκλειστα ονειροπόλα μάτια του… Αυτός ο τεράστιος, με τα τόσα δώρα που μας προσέφερε, ο δεμένος μ’ αυτά τα χώματα, τα βουνά και τις θάλασσες, τους πολίτες, τον αέρα, τις ιδέες, τις ιδεολογίες, που πάντα τον απασχολούσαν, τις κομματικές αγκυλώσεις που πάντα τις κατακεραύνωνε και με τις οποίες κονταροχτυπήθηκε, τις αμφιταλαντεύσεις του μεταξύ κομμουνισμού, υπαρκτού και αστικής δημοκρατίας, που πάντα τον έφερναν σε κατάσταση αναγκαίας επανατοποθέτησης…

Καλέ μου Μίκη, πόσο ανθρώπινα συμπεριφέρθηκες σε όλη σου τη ζωή, αφού εσύ, ένας τόσο χαρισματικός και πνευματικός πολίτης, βρέθηκες στην ίδια δεξαμενή με τόσους χιλιάδες άλλους, οι οποίοι παλέψανε και παλεύουν να κατανοήσουν (να κατανοήσουμε) με ποια πλευρά τής Αριστεράς θα πρέπει να ταχθούμε, για να ευδοκιμήσουν επιτέλους τόσες ιδέες, τόσοι αγώνες, τόσο πνευματικό υλικό, τόση θυσία, τόσο αίμα, για να γίνουν λίπασμα οι τόσες ήττες…

«Είμαι πλήρης ημερών» μας λέει ο υψηλότατος. Ποιος το ορίζει αυτό; Τι «ήχο» περιέχουν αυτές οι λέξεις; Ποιος τις λέει; Σε ποιους απευθύνεται; Ποιος… ανακοινώνει την αναχώρησή του; Βάζω τα ερωτήματα αυτά για να υπερασπιστώ την άποψη που λέει πως, εντάξει, όλοι θα ολοκληρώσουμε τον κύκλο τής ζωής. Αναπόφευκτο και αναπότρεπτο. Ο ενενηνταδυάχρονος όμως Μίκης, μού έχει δημιουργήσει προ πολλού την αίσθηση και την αντίληψη πως είναι κάτι σαν… αθάνατος! Δυσκολεύομαι να αποδεχτώ πως μπορεί να θεωρηθεί ως «πλήρης ημερών», ο συγκεκριμένος άνθρωπος. Έχω αντιληφθεί πως κανένας δεν μπορεί να τον εκλάβει ως «γέροντα». Ως τώρα δεν το έχω διαβάσει και ακούσει από πουθενά! Όλοι είμαστε παρασυρμένοι από την ατέλειωτη ενέργεια τού πάντα σκεπτόμενου, υψηλότατου φίλου μας. Ήταν και είναι, ο Μίκης! Ένας σύγχρονος λαϊκός ήρωας, που τον αντιμετωπίζω κάπως και σαν… πατέρα. Δεν υπερβάλλω. Στη νεότητά μου, τα τραγούδια του εισχώρησαν και εγκαταστάθηκαν ολοκληρωτικά στην ψυχή μου.  Έγινε πρότυπό μου, μαζί με τον Χατζιδάκι. Ο Μάνος βέβαια, συναντήθηκε με μια αρρώστια που τον οδήγησε στο επέκεινα, μετά από 69 χρόνια ζωής, αλλά, απ’ την άλλη, ποιος μπορεί να τον υπολογίζει ως απόντα; Ο Μίκης χρησιμοποίησε φράσεις και λέξεις που υπάρχουν βεβαίως, αλλά πώς μπορούμε να συμφιλιωθούμε εμείς με το «είμαι πλήρης ημερών», που είπε; Πώς, αυτός ο λαός, ο ελληνισμός ολόκληρος, θα αποδεχθεί πως το προσδόκιμο ζωής τού Μίκη έχει ξεπεραστεί;
Είμαι από τους τυχερούς ανθρώπους που τον γνώρισαν και συνομίλησαν πολλές φορές μαζί του. Οι μουσικές του και τα τραγούδια του συνέβαλλαν κατά πολύ στη μουσική μου διαμόρφωση. Δεν μπορώ, δεν θέλω, μια Ελλάδα δίχως την παρουσία του. Θα είναι, τότε, μια πληγωμένη, ακρωτηριασμένη χώρα, με τον ελληνισμό να αναζητά επίμονα αντικαταστάτη. Και τέτοιες αντικαταστάσεις δεν μπορούν να γίνουν εύκολα. Η αναπλήρωση τού κενού Χατζιδάκι, για παράδειγμα, δεν έχει έρθει ακόμα…
Ο υψηλότατος Μίκης δεν θα μας αλλάξει την ανάγκη να τον περικλείουμε για πάντα στη νόηση και την ψυχή μας. Κάτι τέτοιες δηλώσεις από τον ίδιο που υπονοούν επικείμενη αναχώρηση ή και διακοπή δράσης, μας προκαλούν μόνο θλίψη και στεναχώρια…

Νότης Μαυρουδής

Posted in Από 4/2010 και μετά | 4 Σχόλια

Σχολιάκι 313 (Μετα πάσης ειλικρίνειας…) (30/3/2017) Αντίγραφα, «κλοπές», ομοιότητες, δάνεια, επιρροές…

Θα ήταν πολύ εύκολο και επιπόλαιο να προσάψει κανείς στους Τσιτσάνη, Χατζιδάκι, Θεοδωράκη, Λεοντή, Σαββόπουλο, Κηλαηδόνη, και άλλους πολλούς, τον επιθετικό προσδιορισμό… «κλέφτες μελωδιών», επειδή κάποιες από τις μουσικές φράσεις τους είναι παραπλήσιες άλλων συνθέσεων, άλλων συνθετών… Το θέμα, αν το γνωρίζει κανείς, έρχεται και επανέρχεται κατά διαστήματα, με εντυπωσιακές συμπτώσεις στις μελωδικές γραμμές ως επί τω πλείστον, τραγουδιών.
Θα πρέπει κατ’ αρχάς να τονίσω πως η μουσική, ως άυλη τέχνη, δέχεται αναπόφευκτα επιρροές από την παγκόσμια μελωδική… τράπεζα, η οποία τροφοδοτεί, τροφοδοτείται και αλληλοεπηρεάζεται από… νόμιμα «δάνεια» και… παρακαταθήκες. Η κάθε μελωδία, η κάθε φράση, είναι αεράκι που ταξιδεύει, αιωρείται, υπάρχει στην ατμόσφαιρα και κινείται, ταξιδεύει και, πολλές φορές «φωλιάζει» στο μυαλό, στη σκέψη όσων την καλοδέχονται. Έτσι, εκεί στην άκρη του μυαλού εκείνου που την καλοδέχτηκε, διατηρείται για καιρό και μερικές φορές βγαίνει στο…φως και την χρησιμοποιεί… ξεχνώντας πως δεν είναι αμιγώς «δικιά του», πως ήρθε από αλλού, πως υπήρξε έμπνευση μιας άλλης σκέψης. Η επιλογή να την φιλοξενήσουμε, στο μουσικό μας υποσυνείδητο, έγινε γιατί θεωρήσαμε πως είναι τόσο φιλική, τόσο οικεία, που είναι πολύ κοντά μας. Θα μπορούσαμε να την θεωρήσουμε και δικιά μας…

Έτσι κάπως ξεπηδάνε οι συμπτώσεις. Άλλοι, κακοπροαίρετοι, θεωρούν πως κάτι τέτοιο θεωρείται «προϊόν κλοπής» και αντιγραφής και οι «κλέφτες» θα πρέπει να σταλούν στο πυρ το εξώτερον… Έχει ειπωθεί πολλές φορές πως η έμπνευση δεν είναι κεραυνός που πέφτει στο κεφάλι ενός άτυχου… Απεναντίας, η δημιουργία είναι αποτέλεσμα οικουμενικότητας, συλλογικότητας, μίξεων, επιμιξιών, σχέσεων, ακουσμάτων και διακριτικών επιλογών ήχων και φράσεων, με τις οποίες νιώθουμε πως πλέουμε στους ίδιους ωκεανούς ή που θα επιθυμούσαμε, τέλος πάντων, να βρισκόμαστε στην ίδια βάρκα…
Πολλές φορές, όταν ακούω ένα μουσικό έργο που μου αρέσει, δεν χορταίνω να παρατηρώ τις μελωδικές γραμμές, τα όργανα που το πλαισιώνουν (ενορχήστρωση), το ύφος που κυριαρχεί, την ερμηνεία και άλλα πολλά μουσικολογικά τα οποία θαυμάζω και όχι μόνο. Θα ήθελα να τα είχα γράψει εγώ! Να ήταν δικά μου. Κοινώς: Ζηλεύω! Και το ακούω, το ξανακούω, εκατοντάδες, αμέτρητες φορές. Πιστέψτε με, η συχνότητα αυτή των τόσων ακουσμάτων, με βάζει σε μια διαδικασία μιας ιδιόμορφης κοινόχρηστης εξοικείωσης με το ξένο δημιούργημα, τόσο, που μπορώ (σαν να έχω το δικαίωμα) να κάνω χρήση.

Είναι γεγονός πως υπάρχουν ομοιότητες και δάνεια μεταξύ συνθετών ελληνικών τραγουδιών. Όχι πως έξω δεν υπάρχουν τα ίδια συμπτώματα. Η χώρα μας έχει μια ιδιόμορφη σχέση με τη φόρμα τού τραγουδιού και το ελληνικό τραγούδι, σε πολλές των περιπτώσεων, «ακούμπησε» σε στιλ και σε ύφος. Ο Λουκιανός Κηλαηδόνης σε πολλές από τις μπαλάντες του, «πάτησε» στην αμερικάνικη φολκ μπαλάντα και δημιούργησε δικό του στιλ. Ο Μίκης ερωτοτροπούσε από την αρχή με το ύφος παλαιών ρωσικών μελωδιών και ο Σαββόπουλος με τον Ντύλαν και ενίοτε στιχουργικά με τον Μπρασένς. Ο Λεοντής επηρεάστηκε από τον Λόρκα και ο Τσιτσάνης έχει στο παρελθόν κατηγορηθεί πως «αγόραζε» μελωδίες άλλων τραγουδοποιών τής εποχής του. Ο Κορακάκης αναπνέει από το οξυγόνο του Μάρκου Βαμβακάρη. Ο Χατζιδάκις ήταν έντονα επηρεασμένος κι αυτός από τα έργα του Μάλλερ, του Σατί, του Μότσαρτ, του Βιβάλντι, του Ρότα… Ο εμβληματικός δίσκος του «Το χαμόγελο της Τζοκόντα» είναι ένα δείγμα μιας τέτοιας περίπτωσης. Και για να ξεκαθαρίσω: Το θέμα δεν είναι το δάνειο. Είναι η προσωπική δημιουργική ανάπτυξη και η ικανότητα σύνθεσης, έστω πάνω στην εκ δανείου σύνθεση, η μουσική έμπνευση δηλαδή που θα αποδεικνύει πως το «δάνειο» μετασχηματίστηκε και έγινε σπόρος για να ανθίσουν τα λουλούδια μιας άλλης δημιουργικής σκέψης…

Εάν παρατηρήσουμε, θα βρούμε συνθέτες που με αφορμή τη βυζαντινή και παραδοσιακή ελληνική μουσική, νησιώτικη, ηπειρώτικη, μανιάτικη, κρητική, ποντιακή, σμυρναίικη, κλπ, έφτιαξαν τραγούδια που άλλες φορές ξεχώρισαν για την μελωδική τους δύναμη και άλλες που απλώς αντέγραψαν, «φωτοτύπησαν» και απέτυχαν να δημιουργήσουν τον δικό τους μουσικό τρόπο. Το ρεμπέτικο επίσης στάθηκε μια κραταιά μουσική πηγή που τροφοδότησε (και τροφοδοτεί) πολλές γενιές με άμεσες και έμμεσες επιρροές. Στο χώρο τής ονομαζόμενης εμπορικής-δημοφιλούς μουσικής των πρωϊνάδικων και τού γιουροβιζιονιστικού style (τα ονόματα γνωστά), εκεί δεν διστάζουν να έχουν κλεμμένα (δίχως εισαγωγικά) μουσικά μοντέλα από μοδάτα τραγούδια, που επαναλαμβάνουν εφιαλτικά τις εποχιακές αγγλοσαξωνικές μόδες, εκείνες τις δίχως έμπνευση, αδιαφορώντας για κάθε ρυθμική και αρμονική εξέλιξη. Γι’ αυτό και ο εμπορικός-καταναλωτικός στόχος γράφει στα παλαιότερα των υποδημάτων του τις ξεδιάντροπες κλοπές τού στιλ, του ύφους, των μελωδιών και των οργάνων. Όλα πανομοιότυπα με τον κοπανιστό αέρα να κυριαρχεί…

Θέλω, επιθυμώ, θα μου άρεσε, να ανεβάζω, στον σκληρό νοητικό μου δίσκο, ωραίες μελωδίες τραγουδιών και ορχηστρικών φράσεων. Θέλω η μνήμη μου να συντηρεί πολλές και άξιες μουσικές. Ξέρω πως ο εγκέφαλος θα τις επεξεργαστεί, θα τις… αλέσει, θα τις τακτοποιήσει στη συνείδηση και θα τις αφήσει να περιμένουν. Θα γίνουν μαγιά για κάτι άλλο, που ίσως να είναι διαφορετικό, που είθε να μου προκαλέσει κάποτε ένα δημιουργικό ξάφνιασμα…
Νότης Μαυρουδής

Posted in Από 4/2010 και μετά | Σχολιάστε